artpub kultura

3 ulubione dzieła - Dawid Jung

2012-02-21T17:31:00.001+01:00

Motto:

poza tym czekam naTwoje 3 ulubione wiersze z komentarzem, bio i foto

wiem, że jesteśzajęty, ale proszę - znajdź chwilę dla artpubu

Małgorzata Południak

Jakie ze swoich prac lubisznajbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Lubię te wiersze, w których udałomi się przemycić odrobinę kodu znanego wyłącznie mnie samemu – dorastanie wpółnocnej Wielkopolsce, dzieciństwo i pierwsze przyjaźnie, urazy i lektury,które męczą latami, zapachy i krajobraz z których się nie wyrasta, wreszcie ludzie,dla których uczysz się empatii, aby przemówić, aby twój głos nie zabrzmiałśmiesznie lub co gorsza, nieprawdziwie. Wiersze, w których chcę czuć, żeliteratura to odpowiedzialność, że poezja to coś głębszego i mądrzejszego niżdoraźna zabawa, niż moda lub rankingi. Wiersze, które mają szansę naprzetrwanie. Taka jest moja wiara, choć słaba. Stąd lubię początek z „Poematu omówieniu prawdy”, w którym pojawia się Welnau, dzisiejsze Kiszkowo. Obecniewieś, niegdyś popularne miasto, o którym nawet w 1623 roku powstało intermediumgrane w poznańskim teatrze kolegium jezuickiego pt. „Wyprawa do Kiszkowa”(satyra o barwieniu bród, która obecnie mogłaby nabrać znaczenia politycznego).Ale moje Welnau to szerszy problem, to żywioły kultur – Polacy, Niemcy i Żydzi.Tak więc zawsze powracam na stary, ewangelicki cmentarz w Rybnie Wielkim, poktórym zostało starodrzewie, gdzie będąc chłopcem widziałem obciążone nysywywożące ostatnie płyty czarnego marmuru. Moje Welnau umarło. Współczesnymzostały wotywa.

nie wiem, kto kazał mi tu stać,

czekać na pokos trzymając minię i pędzel z króliczejsierści

[rebe wybacz, otrę ci twarz].

na pewno nie on, który był tu przede mną i kopał wdeszczu.

jego gruby kopiał, w który wpisywał zdunów, dekarzy,kochanki

parobków, niedoszłych iluminatów, panny o pachnącychbrodawkach

miał być jego dziełem życia, ars moriendi, po którejzapłaczą.

do moich obowiązków należy obserwować,

czy w niewidzialnych kadzielnicach nie zalega popiół, czysukno

nie mnie się na wotywach, delikatne jak młody kąkol.

do moich obowiązków należy obserwować,

czy ziemia nie zapadnie się pod ciężarem, czy wzeszłychwast

nie przesłoni spalonych słońcem liter [robili jemistrzowie

z Welnau, gdy w okolicy modny był gotyk] teraz króluje tu

podbiał, miękki pod szyją, gdy zasypiasz w skwarze isłyszysz

jak kobiety niosą mleko na pobliskie ścierniska, zakolejowy nasyp.

rzeczy bez wartości i znaczenia.

zbieram po nich surdyny i turfy.

nasi umarli są nam potrzebni,

kto lepiej przestrzega, przypomina, krzyczy,

nasi umarli są nam potrzebni,

naszym umarłym policzymy kości,

nasi umarli są nam potrzebni,

dla naszych umarłych wzniesiemy pomniki,

nasi umarli są nam potrzebni,

o naszych umarłych napiszemy podręczniki,

nasi umarli są nam potrzebni,

naszych umarłych podziwiają turyści,

nasi umarli są nam potrzebni,

przez naszych umarłych toczyły się wojny,

nasi umarli są nam potrzebni,

przez naszych umarłych toczą się dyskusje,

nasi umarli są nam potrzebni,

naszych umarłych toczy kurz,

nasi umarli są potrzebni

tylko nam samym.

szczęśliwi. widzą jak paruje światło.

na nich padnie, że zwariowali. będą pisać o nich:

spostrzegli łąki wezbrane ciszą pośród pól golfowych,

gdzie bogaci chłopcy uczą się przemijania,

a ich chude dziewczęta do snu czytają Homera.

napiszą prawdę: słyszeli potoki niosące szlam

i owady nad nimi krążące. gdy skandował tłum: exodus,exodus,

wśród ciężkich chmur ktoś obniżał lot dzikiego ptactwa.

wierzyli, że po to są, aby ich ciała mówiły: powietrze nadtobą

jest soczyste, cokolwiek zrobisz, gdziekolwiek

pójdziesz, zostawisz po sobie nie własną śmierć,

lecz rozpoczęty akapit.

Dawid Jung przyszedł na świat 17 stycznia 1980 r. w Kłecku. Debiutował na łamach prasy w 1998 r. Jego poezja była tłumaczona na kilka języków- angielski, białoruski, francuski, czeski, niemiecki. W latach 2000- 2006 studiował śpiew solowy na Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, później kontynuował ten kierunek (do 2008 r.) na Akademii Muzycznej w Gdańsku. Mieszka w Gnieźnie. W mieście tym powołał Wszechnicę Poetycką, która gromadzi zbiory polskiej i obcej poezji. Jest założycielem oraz redaktorem naczelnym ogólnopolskiego czasopisma literackiego „Zeszyty Poetyckie”.

3 ulubione dzieła - Jacek Dudek

2012-02-16T09:55:00.003+01:00

Jacek Dudek ur. 09.02.1964 w Świętochłowicach. Od urodzenia mieszka w Chorzowie. Zadebiutował w roku 1999 w po konkursowym tomiku wierszy pt. "Zmrok to jeszcze nie ciemność" konkursu poetyckiego im. Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w Katowicach. Laureat wielu konkursów "Jednego Wiersza" Klubu Literackiego „Barwy” w Rudzie Śl., a także ogólnopolskiego konkursu literackiego im. Marka Hłaski oraz ogólnopolskiego konkursu poetyckiego "Sprostać wierszem" w Chorzowie. Twórczość poetycka autora została zamieszczona w almanachach Klubu Literackiego "Barwy" (Ruda śląska 2002 ; Ruda śląska 2004; Ruda śląska 2005). Publikacje utworów poetyckich ukazały się w prasie regionalnej i lokalnej. Jest uczestnikiem spotkań warsztatowych Klubu Literackiego “ Barwy ”oraz "Klubu Promocji Poetyckich" w Chorzowie Batorym. Współautor i wydawca książek poetyckich "Druid Bar"-2004r. i "Ziemia Druid"-2006r. W 2008r. wydał własny tom wierszy p.t. "Biała Ryba", którego recenzja ukazała się w kwartalniku literackim "Migotania". Gość audycji radiowych p.t. "Poczta Poetycka" redaktora M. Szczawińskiego w Polskim Radio Katowice. Pomysłodawca i organizator cyklicznych prezentacji poetyckich "Port Poetycki" w Chorzowie

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej albo darzysz szczególnymi względami?

Uwielbiam moje miasto, szczególnie te miejsca, które „wyłączone” z przy miejskich arterii, tworzą nieznane, ciekawe, wręcz tajemnicze enklawy dla poszukiwaczy nieznanych historii, a wierzcie mi, ludzie mają sporo do opowiedzenia o takich miejscach, gdy tylko ich do tego zachęcić. Żona porównała te moje „wycieczki” do wędrówek miejskiego psa, obwąchującego swój teren. Tak powstał tytuł a wiersz napisał się jako próba relatywnej konfrontacji - moje miasto i ja, jak również zmierzenia własnej wrażliwości wobec tego co może to miasto przede mną odkryć

chorzowski pies

w pierwszym rzędzie
deski podłóg
to dom szukam ziemi
kaptury czterolistne Bożogrobców
paznokcie czarne jak kiedyś
wiara i niedziela leczenie kaca
to tylko parę ulic więcej - miasto
szukam ziemi
do skroni przykryty czas

Retrospekcja pobytu w Paryżu. W dzielnicy artystów Mountmartre, przy Place du Tertre za przetłumaczony, na szybko przez Baśkę, mój wiersz otrzymałem od jednego z malarzy mały portret kobiety, wiersz nie mógł napisać się inaczej...

płótno

Na Mountmartre
zdjąłem mu kolorowy szal
co przesłaniał portret

chmury szaro blanche płynęły

gasł i zapalał się deszcz

jej ramiączko nagle opadło

na obrazie chudego artysty Sebastien

rozmarzył się pastel...

wiatr co wers rwał pełne sztalugi

obrazy kradł wszechmocnemu

Zawsze kłóciłem się z Bogiem, jego prezbiterzy, na których trafiłem byli tacy narzucający, lecz na wiele pytań, brakowało im odpowiedzi. Znalazł się wreszcie ktoś, kto Go dla mnie uczłowieczył, postawił obok, wplótł w moje zmagania z życiem z wszystkimi jego aspektami. Takie zmiany w sposobie podejścia i uporządkowanie poglądu, „wymusiły” niejako pomysł

a wiersz napisał się właśnie tak.

zdun

przyszedł z ulicy bóg

w drzwiach powiedział mam dosyć

zażądał wódki

usiadł na zimnym piecu policzył kafle

osiem to za dużo

z dymu wypuścił kolory

bałem się jego myśli jeszcze długo po

podobno wrócił do siebie

choć wielu ma wątpliwości

piec za to grzeje

jak cholera

Wymiary Płaszczyzny - relacja z wernisażu

2012-02-12T17:48:00.000+01:00

Doroty Kęstowicz i Elżbiety Stankiewicz
w Galerii Sztuki Współczesnej w Kołobrzegu

W piątek 10. lutego 2012 w kołobrzeskiej Galerii Sztuki Współczesnej została otwarta wystawa "Wymiary Płaszczyzny" Doroty Kęstowicz i Elżbiety Stankiewicz.

Dorota Kęstowicz:

- Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Poznaniu. Dyplom z wyróżnieniem obroniłam w pracowni Tkaniny Artystycznej profesor Anny Goebel na Wydziale Malarstwa, Grafiki i Rzeźby oraz Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Olsztynie - wydział edukacji artystycznej. Dyplom z malarstwa obroniłam w pracowni profesora Kiejstuta Bereźnickiego.

W swojej pracy angażuje wiele mediów jak malarstwo, tkanina, grafika, czy fotografia, wciąż poszukując silniejszego między nimi połączenia. Jej wielowarstwowe materie, swobodne i otwarte realizacje wypływające z ram, nawiązują do świata przyrody i egzystencjalnych motywów człowieka. W dorobku ma kilkanaście wystaw indywidualnych i zbiorowych.

http://artpubgaleria.blogspot.com/2011/06/dorota-kestowicz-swiat-materii.html

Elżbieta Stankiewicz:

- urodzona w Koszalinie, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Dyplom w pracowni prof. Piotra C. Kowalskiego w 1999r. Od 2000 roku członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Tworzy i pracuje w Koszalinie. Od 2006 wspólnie z artystami „Group IV” organizuje coroczne, cykliczne wystawy. Jako artystka bierze udział w licznych plenerach artystycznych, jako nauczyciel przeprowadza liczne warsztaty integracyjne i plenery artystyczne, w których bierze udział również młodzież niepełnosprawna intelektualnie. Pracuje jako artysta i pedagog specjalny z młodzieżą niepełnosprawną intelektualnie.

http://artpubgaleria.blogspot.com/2007/07/elzbieta-stankiewicz.html

Artystki oprócz wystaw indywidualnych i udziału w różnych wystawach zbiorowych często wystawiają w duecie.

Od lewej: Elżbieta Stankiewicz, Dorota Kęstowicz, Dariusz Kaleta, dyrektor galerii

3 ulubione dzieła - Krzysztof Kuczkowski

2012-02-07T19:04:00.002+01:00

Krzysztof Kuczkowski – ur. 1955 r. w Gnieźnie. Od 1981 r. mieszka w Sopocie, od 2009 w Gdyni-Orłowie. Poeta, autor szkiców, recenzji literackich i muzycznych; juror wielu konkursów, wykładowca warsztatów poetyckich. W 1993 r. założył dwumiesięcznik literacki „Topos”, którym kieruje do dzisiaj. Jeden z inicjatorów Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Rainera Marii Rilkego, organizator Festiwali Poezji w Sopocie. Redaktor serii książek Biblioteka „Toposu”. Opublikował tomiki wierszy: Prognoza pogody (1980), Pornografia (1981), Ciało, cień (1989), Trawa na dachu (1992), Widok z dachu (1994), Stado (z K. Szymoniakiem, 1995), Anioł i góra (1996), Niebo w grudniu (1997), Wieża widokowa (wybór wierszy, 1998), Tlen (2003), Pieśń miłości, pieśń doświadczenia (z W. Kassem, 2006), Dajemy się jak dzieci prowadzić nicości (2007), Wiersze [masowe] i inne (2010). Zredagował antologie poezji Podróż do Gdańska (2009) oraz dwujęzyczną Six Poets: Twenty-eight Poems (2011). Autor słuchowiska radiowego: Opowieść o Truposzu (2008) oraz perfomence’u (wspólnie z muzykiem Romanem Puchowskim, debiut sceniczny – 2007) pod tym samym tytułem.

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej albo darzysz szczególnymi względami?

Wolałbym wymienić i omówić wiersze innych poetów starych i młodych, które mi się podobają i do których lubię wracać. Byłoby ich dużo. A które swoje wiersze „darzę szczególnymi względami”? Pewnie te, z którymi łączą się szczególne wspomnienia. Kilka lat temu na ulicy Parkowej w Sopocie rozpoczęła się budowa domu o potężnej kubaturze. Z okna naszej starej kamieniczki obserwowałem postęp prac: porządkowanie terenu, kopanie fundamentów, zbrojenie, wylewanie betonu, stawianie ścian. Zmieniało się oświetlenie i warunki pogodowe, zmieniały się pory roku i ekipy techniczne, zmieniał się ciężki sprzęt używany na placu budowy i wciąż nie było widać końca. Po dwóch latach na placu zapanowała cisza. Ekipy opuściły teren budowy. Pośród porzuconego sprzętu krzątał się ochroniarz. Nocą było widać żarzący się ognik papierosa. Szczekał pies. Ptaki wiły gniazda w otwartych na przestrzał otworach okiennych. Jeszcze później wyprowadziliśmy się z Sopotu. Z tego co wiem, potężna bryła stoi jak stała. Niedokończona.

Dwa pierwsze wiersze zatytułowane Budowanie domu napisałem, kiedy jeszcze trwały prace. Trzeci powstał później, kiedy z nieznanych mi powodów prace przerwano. To co obserwowałem ze swojego poddasza na Parkowej fascynowało mnie. Pisząc, obrazom nadawałem wymiar metafizyczny, a też symboliczny. Plac budowy był nie tylko obrazem realnego budowania domu, ale także jakiejś wielkiej roboty duchowej. To co się tam dokonywało było „cudem przemiany”.

BUDOWANIE DOMU (I)

Od dziury w ziemi rozpoczyna się
budowanie domu. Ogromne żółte łyżki
wyrywają kęsy piachu – białego spod brzozy,
czarnego spod dębów.
Po jasnych i ciemnych pagórach chodzą
mężczyźni w niebieskich kombinezonach –
mieszają kolory, obracają strony świata,
słowa w ustach.

Pracują młyny Boże.

Pod nimi jak gdyby nigdy nic – morze i błękit,
nad błękitem przęsła tęczy. W końcu spotykają się
głębokości nieba i ziemi, wypełniają się sobą,
całą swoją naturą przypominającą płynne szkło.
Wiedziałem, wiedziałem, że to się musi dokonać.
Cud przemiany.
Teraz już można wbijać żelazne pręty,
wylewać beton do drewnianych koryt.
Budować dom.

BUDOWANIE DOMU (II)

Jackowi Durskiemu

Od dziury w ziemi rozpoczyna się
budowanie domu. Nocą wykop wypełnia
tłusta woda. Mężczyźni w pomarańczowych
pelerynach zakładają dreny. Z rury za parkanem
wychlustuje błękit. Niebem w czterech językach
wyłożona cała ulica.

Hosanna. Gloria. Hosanna.

Niedługo to trwa. Gołębie, wróble i kowaliki
odlatują z gałązkami błękitu w dzióbkach.
Wydziobują dziury w niebie, zakładają w nich
gniazda. Teraz jako w niebie, tak i na ziemi.

Śpij, świecie, śpij.

Buduj swoje domy.

BUDOWANIE DOMU (III)

Ta konstrukcja zamknięta ścianami
błękitu może być domem lub szubienicą.
Późną jesienią pstre sikory obsiadły
ściany, zbudowały stropy z sopli lodu
z morskiej trawy – tratwy, rzuciły na
zbiorniki powietrza i odleciały.

Teraz odbywa się wielkie żeglowanie,
odkrywanie obu Ameryk, odrywanie słów
od sensów, mówienie w językach obcych
człowiekowi, i już naprawdę nikt nie wie,
czy to dla ludzi będzie dom, czy port dla
okrętów nie wiadomo pod jaką
płynących banderą.

© Krzysztof Kuczkowski

Kutnowski Dom Kultury ogłasza VII Otwarty Konkurs Jednego Wiersza w ramach VIII Festiwalu „Złoty Środek Poezji" Kutno 2012

2012-02-04T00:40:00.003+01:00

Kutnowski Dom Kultury ogłasza VII Otwarty Konkurs Jednego Wiersza
w ramach VIII Festiwalu „Złoty Środek Poezji" Kutno 2012

Regulamin konkursu

1.Konkurs odbędzie się 23 czerwca 2012 r. w Kutnie

2.Konkurs przeznaczony jest dla osób w wieku od lat 16.

3.Rozpoczęcie konkursu nastąpi o godz. 11.00 w budynku Kutnowskiego Domu Kultury

4. Organizator będzie tworzył listę biorących udział w konkursie w godz. 9.00 – 11.00 w budynku Kutnowskiego Domu Kultury.

5. Jako zgłoszenie uczestnictwa w konkursie traktuje się przesłanie tekstu wiersza wraz z danymi adresowymi autora na e-mail: otwartykutno@onet.eu do dnia 17 czerwca 2012 r. lub przekazanie przez autora organizatorowi na godzinę przed rozpoczęciem konkursu lub w jego trakcie wydruku jednego wiersza w trzech egzemplarzach opatrzonych jego imieniem i nazwiskiem. Wiersz ten powinien być odczytany przez autora lub osobę przez niego wskazaną podczas konkursu.

6. Obecność autora w czasie konkursu oraz podczas wręczenia nagród jest warunkiem udziału w konkursie i ewentualnego otrzymania nagrody.

7. Jury w składzie: Janusz Drzewucki - przewodniczący, Izabela Fietkiewicz-Paszek i Grażyna Baranowska, po wysłuchaniu wszystkich zgłoszonych wierszy, przyzna nagrody pieniężne o łącznej puli 4000 zł.

8.Ogłoszenie wyników konkursu i wręczenie nagród nastąpi 23 czerwca 2012 r. o godzinie wieczornej, wynikającej z programu festiwalu, który zostanie uprzednio ogłoszony na stronie internetowej www.kdk.art.pl.

9.Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do nieodpłatnej publikacji nagrodzonych i wyróżnionych wierszy.

10. Pierwszym 30 uczestnikom (zgłoszonym do konkursu do 15 maja 2012 r.) organizator zapewnia bezpłatne noclegi.

11. Dane organizatora: Kutnowski Dom Kultury, www.kdk.art.pl,, tel. 24 252 72 37 begin_of_the_skype_highlighting 24 252 72 37 end_of_the_skype_highlighting w. 106 lub 24 254 21 37 begin_of_the_skype_highlighting 24 254 21 37 end_of_the_skype_highlighting w. 106, tel. kom. 604 296 487 begin_of_the_skype_highlighting 604 296 487 end_of_the_skype_highlighting

12. Nie przyjmujemy zgłoszeń pocztowych.

3 ulubione dzieła - Paweł Łęczuk

2012-01-31T12:29:00.002+01:00

Paweł Łęczuk - urodzony 27 stycznia 1978 roku. Absolwent Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Szczecińskiego. Magister geografii. Poeta, prozaik i publicysta. Autor tomu wierszy „Delta wsteczna” i współautor albumu poetyckiego „Migawki. Obiekt Warszawa”. Współtwórca i wieloletni redaktor Notatnika Satyrycznego. Aktualnie związany z Internetową Gazetą Kulturalną Salon Literacki. Od 2004 roku mieszka i pracuje w Warszawie. Współtwórca cyklu spotkań z poetami w Domu Kultury Praga (Poddasze Literackie) i konkursu poetyckiego Prawy Brzeg w latach 2008-2010. Pomysłodawca i organizator Maratonu Poezji Przeróżnej w 2009 roku. Koordynator spotkań z poetami w kawiarniach Żoliborza, Bielan, Powiśla i Pragi w latach 2010-2011. Współtwórca i koordynator zdarzeń literackich podczas festiwalu Warszawski Dzień w 2010 roku, a także podczas imprezy Otwieramy Żoliborz oraz Mazowieckiego Festiwalu Literackiego MOST w 2011 roku. Aktywny uczestnik życia literackiego Warszawy i Mazowsza.

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej albo darzysz szczególnymi względami?

Trudna sprawa przede mną. Wybrać trzy „ważne” dla mnie wiersze, do tego spośród swoich. Ostatnio Iza Fietkiewicz –Paszek zapytała mnie czy lubię swoje wiersze, odpowiedziałem – niektóre tak. Więc może pójdźmy tym tropem. Albo pojedźmy.

emil cioran opuszcza raşinari

Nie zapomnę dnia, kiedy rodzice wsadzili mnie na wóz
i zawieźli do liceum w mieście. To był koniec mojego pięknego snu,
ruina mojego świata.

Emil Cioran

musimy jechać chłopczyku już pora
ten dom jest zbyt ciasny dla twoich globusów i map
ale pamiętaj kto cię na świat wydawał
uczył stawiania kroków i odmawiania pacierza

wielu mężczyzn silnych i prawych na drodze napotkasz
będziesz zalecał się do ślicznych i sprytnych kobiet
odkryjesz mądrość i piękno każdego miejsca
w którym się znajdziesz

pamiętaj tylko skąd się wywodzisz
inaczej po cóż byłoby opuszczać bezpieczny zakątek otulony
zapachem kwiatów kasztanowców głogów i lip
po cóż się rodzić
© Paweł Łęczuk

To wiersz zupełnie jakby inny, odstający od pozostałych. Bardzo osobisty, bardzo o mnie i bardzo prawdziwy. Otwiera mój debiutancki tomik „Delta wsteczna”, ale też otwiera wiele innych tzw. życiowych wątków. Nie chcę tutaj się bawić w krytyka swoich wierszy, lecz tak naprawdę zaliczam ten wiersz do cyklu funeralnego, na równi z wierszami z pogrzebem w tytule.

białołęka

fabryka leków przywiewa ziemisty zapach

jednak bywa że jest to woń zgniłych kartofli

przedzierająca się przez kawałek lasu i

rozległe obszary torowisk

to mogła być biała łąka której zapach

rozchylałby okna i nie pozwalał zamknąć

biel stokrotek mogłaby nawet oślepiać

w porannym słońcu jak świeży śnieg

tymczasem łąka to skrawek trawnika

ze stawkiem pomiędzy ulicą z chodnikiem

a ulicą z zatoczką o której nie warto pamiętać

Jak już chłopiec wyjechał do tego miasta, to musiał gdzieś trafić. No właśnie, tylko gdzie? Tytuł w pewien sposób naprowadza, ale też może zmylić. Ten wiersz jest dla mnie ważny z uwagi na to, że otrzymałem za niego pierwszą „konkretną” nagrodę na turnieju jednego wiersza w Otwocku. Jurorami byli wówczas Aldona Borowicz i Andrzej Tchórzowski, z którymi bardzo się później zaprzyjaźniłem. Lubię czasem wracać do tego tekstu.

długi weekend

trzeba było przewidzieć że tak się stanie

sroga zima w domu chodzę ubrany

w twoje futro i mufkę w ten sposób

oszczędzam na ogrzewaniu i przy okazji

spełniam się w roli pani pustego domu

związane ręce samotni mężczyźni spędzają

w domach długie weekendy i święta każde

święta i tak są samotne gdziekolwiek

nie spędzać by tego czasu lepiej byłoby

bez nich bez domu bez futra zimy i mufki

smutki smuteczki jeszcze raz smutki

są nieodłączną częścią mojego dnia

kompatybilne można by rzec trzeba

to było przewidzieć że skończy się

wódka ona odjedzie i nic nie będzie

do picia więc trochę na złość wkładam

to futro i mufkę złość nie na pokaz lecz

przeciw sobie jeszcze raz złość teraz

smakuje nawet herbata

To jest dla mnie taki wiersz graniczny. Pamiętam, że po napisaniu bardzo chciałem iść w tym kierunku, to był etap dużej fascynacji Andrzejem Sosnowskim i Martą Podgórnik. Jednak udało się pójść w bardziej swoim (mam wrażenie) kierunku. Ten wiersz pomógł mi się odbić. Z drugiej strony dzieli w pewien sposób moje teksty na pół, jak Wisła klimat w naszym kraju. Przybierał też różne kształty i formy. Efekt ostateczny jest dla mnie bardzo zadowalający.

Bardzo dziękuję za propozycję publikacji i za uwagę.

Mam nadzieję, że znajdą Państwo w tych trzech wierszach coś dla siebie.

zdjęcie: Joanna Vorbrodt

3 ulubione dzieła - Hanna Dikta

2012-01-23T11:32:00.001+01:00

Hanna Dikta – ur. w 1977 r. w Tarnowskich Górach. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Śląskim, a także studium podyplomowe z historii na Uniwersytecie Opolskim. Publikowała m.in. w "Toposie", "Odrze", "Arkadii", "Migotaniach, przejaśnieniach" i "Pograniczach". Laureatka kilkudziesięciu ogólnopolskich konkursów poetyckich, w tym OKP im. Jana Śpiewaka i Anny Kamieńskiej (Świdwin, 2010), OKP im. Michała Kajki (Orzysz, 2011), OKP im. Cypriana Kamila Norwida (Pruszków, 2011), OKP im. Tadeusza Różewicza (Radomsko, 2011), OKP im. Zbigniewa Herberta (Toruń, 2011). Mieszka z mężem i córkami w Piekarach Śląskich, gdzie pracuje jako nauczycielka języka polskiego. Już wkrótce, nakładem "Zeszytów Poetyckich: ukaże się jej debiutancka książka poetycka zatytułowana "Stop-klatka". Strona autorska: www.hannadikta.pl

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej albo darzysz szczególnymi względami?

Z cudzych miseczek

Minął czas stawania na palcach, zaglądania przez szybę.
Dorosła naciskam klamkę, przymierzam głowę do smug na poduszce,
zdmuchuję kurz z filiżanek. W szlafrokach pań domu czytam książki
od strony z zakładką, zaskoczona, jak banalne lubią historie.

I przez chwilę jest tak, jakby ktoś znów zapalił światło w tamtym oknie.

Dowiadują się przypadkiem. Z nadgryzionej bagietki, spinki w umywalce.
Cerowanych rajstopek, rozwieszonych zwycięsko między krzesełkami

Na Zielone Świątki

Ciągle zachłannie ocierasz się o plecy, smakujesz gęstą krew,
opowiadasz o córkach, które chciałbyś spłodzić, moich mlecznych piersiach.
Pachniesz jak młoda suka, dzieciństwo i wymarzone egzotyczne wyspy.

Nie jesteś zazdrosny o chłopców, z którymi całuję się w takt jarmarcznej piosenki,
dobrze wiesz, że wystarczy gwizdnąć, przytknąć dłoń do uda.

Schylony w wysokiej trawie, znowu doczepisz mi skrzydła,
będziemy długo kołować nad zastygłym Bugiem, odurzać się zapachem palonego zioła.
Tak tu u was pięknie, powiesz, a to zaledwie brudna woda i drzewa.
Kiedy umrę, nie oddawaj książek.

Jeszcze nie wiemy, że to ja pierwsza wejdę do rzeki,
ozdobię dom tatarakiem

List do córki botanika

Nie wypuszczę stu czterech gołębi, nie zwiążę korzeni żeń szenia.
Nie usiądę na twoich spoconych pośladkach ani nie podwinę sukienki,
żebyś palcem z perłowym pierścionkiem zrobiła ze mnie kobietę.

Zostawię to mężczyźnie. Zaniesie mnie na ciepłe prześcieradło,
spłodzi syna, zasadzi las. Przez kolejnych trzydzieści lat będziemy zgodnie
odwiedzać świątynię, zbierać ryż. Drobnymi krokami wydeptywać ścieżkę.

Dlatego nie zdejmuj koszuli, nie przywołuj mnie pluskiem wody,
spadającej do miednicy przy wieczornym myciu. W ogrodzie twojego ojca
powinnam tylko rozdzielać truciznę, przystawiać tyczki

Chociaż piszę głównie mocne, sugestywne wiersze, z wyrazistymi puentami, większą sympatią darzę te bardziej liryczne i niedopowiedziane. Przychodzą one do mnie, w odróżnieniu od tych pierwszych, nie jako koncept czy konkretne już słowa, lecz w postaci obrazów – wystarczy tylko zapisać to, co "się zobaczyło". Takie teksty powstają zwykle bardzo szybko i od razu w formie ostatecznej. Może właśnie dlatego tak je lubię. :)

Trzy zaprezentowane wiersze łączy obrazowość i klimat, choć każdy z nich opowiada o czymś innym. Pierwszy – "Z cudzych miseczek", to historia dziewczynki, która mści się w dorosłym życiu za nieszczęśliwe dzieciństwo, kradnąc z cudzych mieszkań utracone przed laty "światło". "Na Zielone Świątki" to erotyk, ale erotyk niepokojący, w którym czai się przeczucie przedwczesnej śmierci. "List do córki botanika" opowiada, jak wiele z moich wierszy, o konflikcie między pragnieniem i powinnością. Tym razem podmiot liryczny to kobieta, która staje przed wyborem między własną naturą a narzuconą przez konserwatywne społeczeństwo "normalnością".

3 ulubione dzieła - Grzegorz Kielar

2012-01-13T13:29:00.002+01:00

Grzegorz Kielar (1954) - urodził się i mieszka w Tarnowskich Górach.W odległej przeszłości pracował jako nauczyciel,obecnie wolny strzelec. Jest laureatem II i III nagrody w bytomskim Turnieju Jednego Wiersza im. Stanisława Horaka. Jego wiersze były prezentowane w krakowskim i katowickim radiu, weszły również do antologii „Czy w tym mieście mieszka poeta”. Wydany w 2011 roku tomik „I chyba lepiej tak” jest jego późnym debiutem książkowym.

Na pytanie:

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej albo darzysz szczególnymi względami?

odpowiadam:

Wybrałem teksty, które są mi jakoś bliskie. Z różnych powodów. Pochodzą też z różnych okresów, ale, jak myślę, łączy je próba oswajanie tego, co gniecie, uwiera, czasem odchodzi. To częste motywy w moim poezjowaniu. Staram się obracać w kręgu spraw codziennych, dotykalnych, co nie znaczy prostych. Niekiedy są to jakieś historie konkretnych ludzi, innym razem coś na kształt wiwisekcji czy okazja do przyjrzenia się relacji podmiotu lirycznego ze światem.

Jestem też naiwnie przywiązany do tezy, że w wierszu powinno „o coś chodzić”. Tylko tyle i aż tyle.

Iruś

przywieźli go którejś nocy cichaczem
jakby nieco wstydliwie
rano okazało się że Iruś ma 64 lata
odleżyny na kości ogonowej i pampersy
na zmianę
z pewnością mapę sufitu poznał lepiej
niż własną kieszeń
jego dłonie są małe i papierowe

Iruś jest kruchy ciut zmięty
i zdecydowanie małomówny
ożywia się jedynie w godzinach
wieczornych podczas oklepywania
przez siostrę Małgorzatę
ewentualnie wczesnym rankiem
witając dzień cichym w imię Ojca i Syna
sąsiednie łóżko robi wtedy dyskretnie
znak krzyża

Iruś jest nieskomplikowany
raczej łatwy w obsłudze
i przewidywalny
od czasu do czasu wysyła proste
komunikaty kupa okno ptaki
podawane w różnej kolejności

dzisiaj rano siostra Małgorzata
otworzyła okno
na parapet sfrunęły dwa gołębie

te ptaki ci się należą
Iruś

jeśli

jeśli jest jakaś rozmowa
to raczej kontrolowana
jeśli telefon nie odpowiada
wiem że to ty

nie wchodzimy sobie
specjalnie w drogę
nie wycinamy numerów
znosimy jakoś nawzajem
w ramach umowy
o dzieło

w siódmym dniu tygodnia
staram się mieć
higieniczną duszę
czystą koszulę i wypastowane
sumienie
unikam też ulubionych
słabości
brzydkich wyrazów
i nocnych kobiet

jeśli jednak to za mało
może lepiej uznajmy
w stosownym oświadczeniu
że nas nie było

się pcha

znikąd bo skąd
się pcha
jak ćma
na przekór i wbrew
pod skórę
pod brew
od drzwi jak swój
i wchodzi w sen
niczym tren

po mili
metrze
po niebo
skłonie

święty niepokój
jak ćma
się pcha

© Grzegorz Kielar

3 ulubione dzieła - Zbigniew J. Derda

2012-01-04T22:20:00.003+01:00

ZBIGNIEW J.DERDA – ur.19.01.1963 roku w Kielcach. Studiował Bibliotekoznawstwo i Informację Naukową na Uniwersytecie Śląskim. Współzałożyciel Grupy Literackiej ECCE. Publikował w prasie, na antenie PR i TV, tak w kraju jak i za granicą m.in. w Jugosławii, Stanach Zjednoczonych, Czechach. Laureat wielu konkursów poetyckich, a także Festiwalu Artystycznego Młodzieży Akademickiej FAMA'86 i VII Festiwalu Kultury Studentów PRL – 1987.

W latach 1986 – 1988 redagował arkusze poetyckie z serii „ Bibliotheca ECCE” , a w latach 1998 -2000 serię „Teraz Poezja”. W latach 1992 -1994 prowadził program filmowy w prywatnej telewizji RONDO. Był także korespondentem Radia Katowice z Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes. W latach 1985 – 1990 współpracował z grupą plastyków DELL ARTE. W tym czasie zajmował się także mail – artem.

Wydał kilka tomików i arkuszy poetyckich. Od stycznia 2011 roku redaguje dział poezji „Przez duże P” na portalu modowo.pl . W grudniu 2011 r. w wydawnictwie Ardius wydał cztery eBooki będące reedycjami części wcześniej wydanych książek i arkuszy w trzech różnych wersjach graficznych Marty Rosteckiej, Jadwigi Wójs, Grzegorza Hussaka i Leonarda Jaszczuka. Na początek 2012 roku zapowiada swoje dwie nowe książki z wierszami nowymi i najnowszymi.

Członek Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego.

z.j.derda@wp.pl

Jakie ze swoich prac lubię najbardziej, albo darzę szczególnymi względami?

Droga Małgorzato,

długo zastanawiałem się nad Twoim pytaniem... trzy teksty... na dodatek swoje... jak je wybrać... no właśnie...ciężko... ale w związku z tym, że wszystko powinno mieć swój kres... wybrałem... choć bardzo ciężko... z wielu powodów... bo te najważniejsze... przeszły cenzurę mojej głowy... czyli zostały napisane... a wiele było naprawdę dobrych, ale zabrakło ołówka, długopisu, kartki... były na tyle dobre, że od razu uleciały... a też wiele skradziono mi ich, ale to zupełnie nie na teraz... zatem z tych, które ocalały... no właśnie dlaczego... tego nie wiem... ale myślę, że właśnie te... a dlaczego... pytałaś, żeby wybrać, uzasadnić... zatem wybrałem takie, które uzasadnią... poprzez to, że są... takie jakie są...

x x x

piszę:
drzewo

i boję się
że powali je wicher
że wyrwie z korzeniami
że pozostawi wyrwę

dlatego
piszę:
wiatru nie ma

chociaż wiem

wiatr wieje

x x x

pamięci Krzysztofa Kieślowskiego

trzy kolory i jeszcze więcej klatek
celuloidowych a może to tylko ta jedna
ta jedyna klatka dekalogu nie zabijaj
albo nie będziesz miał cudzych bogów
a może po prostu profesjonalny
amator chciał być za dobry jak
na jednego boga

x x x

siadam na chwilę
na ławce w parku
trwa moja wędrówka

© Zbigniew J. Derda

Slam, czyli poezja opuszcza salony

2011-12-27T15:09:00.001+01:00

Tego typu tekst powinno się pewnie zaczynać krótką, wikipedyczną notką, wyjaśniającą gdzie i jak. Daruję sobie jednak, ponieważ dużo istotniejsze jest inne pytanie – dlaczego. Żeby to sobie w prosty sposób wyjaśnić wystarczy zastanowić się, czym jest wiersz. Jest komunikatem językowym, wittgensteinowską grą na określonych zasadach, w ramach ustalonych znaczeń. Nadawca i odbiorca. Dlatego właśnie nigdy nie ufałem ludziom piszącym do szuflady, dla siebie, co jest zaprzeczeniem samej istoty poezji czy też, szerzej, literatury. Pisze się i szuka czytelnika, otwiera się usta i nie chce mówić do ściany. To naturalna potrzeba, z której wypływają kolejne pomysły na komunikację.

Niewielki, klimatyczny lokal na Grabiszyńskiej. Na jeden ze slamów we Wrocławiu przyszły tłumy. Tłumy w wypadku takiego wydarzenia to ponad 50 osób. Krzeseł zabrakło, więc ludzie siedzą na podłodze. Panuje półmrok, jest nieco duszno, półfinały. Do mikrofonu podchodzi ulubieniec publiczności, który w pierwszym wejściu kupił ją bez wyjątku. Obrazoburca walący z ciężkiego kalibru. Chwila namysłu, chrząknięcie i zaczyna. Tym razem jednak coś jest inaczej, kompletną ciszę przeszywają jedynie szmery zniechęcenia. Nagle ktoś ostentacyjnie buczy. Ochłodzenie klimatu, ten sam dowcip opowiadany drugi raz już nie śmieszy. Publika wyniosła go na podium i z tego podium go strąciła. Publika decyduje. Jest bogiem i jedyną instancją.

Czy układanie sprośnych rymowanek o papieżu bądź Jezusie to poezja? Czy jest nią krzyczenie gniewnych, grafomańskich haseł? Wyznaczenie granic i elitaryzm środowisk literackich sprowokował powstanie ruchu, który przywróciłby ten sposób wyrazu z powrotem masom. Z dala od poprawnych politycznie, ugrzecznionych salonów, gdzie wstęp mają jedynie znawcy, a dezaprobata nie jest dobrze odbierana. Wypada klaskać. Slam obdziera tę formę ze skóry, wyperfumowaną wrzuca w błoto. Wyrozumiałość zastępują szczere, emocjonalne reakcje. Jury zastępują przypadkowe osoby, które zdecydowały się wpaść i od ich humoru, czasem niczym nieuzasadnionego kaprysu zależą dalsze losy uczestnika. Wielka wolność pozbawiona hamulców i norm. Ograniczeniem jest limit czasu i własne struny głosowe.

Oczywiście, że werdykty są niesprawiedliwe. Podpici, znudzeni ludzie głosują czasem dla żartu, czasem przypadkowo. Głupia, nierozważna publiczność. To jednak właśnie sama esencja, dusza idei, która zrodziła się w głowie Marka Kelly Smitha prawie 30 lat temu i skłoniła go do zmienienia baru dla robotników w miejsce artystycznej wypowiedzi. Ktoś staje pod sceną, ktoś na nią wchodzi. Ktoś do kogoś mówi i usiłują nawiązać nić porozumienia. Przebywają ze sobą, widzą swoje twarze, gesty, czują zapach przeciskając się przez tłum w celu wdrapania się na ten magiczny schodek, który oddziela dwie strony konwersacji. Potem wrócą do swoich spraw i w zapomnienie pójdzie fakt, że miało tu miejsce odkrywanie czyjegoś wnętrza. Dla jednych to autoterapia, dla innych spowiedź. Możesz wyznać miłość. Przepraszać, prosić, kłamać i żartować. Masz 3 minuty, spraw, żeby Cię zrozumieli. Tak, to jest aż tak proste

Marcin Baran
Rocznik 1988, pochodzący ze Studnisk Dolnych k. Zgorzelca. Lubi kulturę iberyjską, melancholię i imię Joanna. Powoli uczy się pisania, starając się unikać popadnięcia w naśladownictwo i schematy. Wciąż nie potrafi odróżnić autora od podmiotu lirycznego. Nieśmiały.

Opublikowano za zgodą http://szafa.kwartalnik.eu/

3 ulubione dzieła - Krzysztof Niewrzęda

2011-12-19T20:10:00.001+01:00

Dzisiaj prezentuję mojego ulubieńca:

Krzysztof Niewrzęda (ur. w 1964 r. w Szczecinie) – poeta, prozaik i eseista. Finalista Nagrody Poetyckiej SILESIUS (2011) i Europejskiej Nagrody Literackiej (2009). Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2009). Nominowany do Nagrody Mediów Publicznych w dziedzinie literatury pięknej COGITO (2008). Laureat konkursów poetyckich i prozatorskich m.in. Międzynarodowego Konkursu Literackiego im. Marka Hłaski (2003) i Europejskiego Konkursu na Polski Wiersz Emigracyjny (1997). Współautor tłumaczenia z jęz. niem. książki Olafa Kühla „Gęba Erosa. Tajemnice stylu Witolda Gombrowicza” (2005). Autor tekstu do utworu „Wojownicy Itaki” z płyty „New Century” grupy SBB (2005). Wydał tomy wierszy: „w poprzek” (1998), „poplątanie” (1999), „popłoch” (2000), „popołudnie” (2005), zbiór esejów „Czas przeprowadzki” (2005), powieści: „Poszukiwanie całości” (1999, 2009), „Wariant do sprawdzenia” (2007) oraz powieść poetycką „Second life” (2010). Publikował w wielu antologiach i takich m.in. pismach jak: „Akcent”, „Dekada Literacka”, „Helikopter”, „Kartki”, „Neurokultura”, „Odra”, „Pogranicza”, „Przegląd Polityczny”, „Twórczość”, „Tygodnik Powszechny”. Tłumaczony na język chorwacki, francuski, japoński, niemiecki, ukraiński. Mieszka w Berlinie.

Na pytanie:

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Odpowiedział:

Trudno mi wybrać coś do takiej prezentacji, ponieważ nigdy nie myślałem o tym, który z moich wierszy, bądź innych tekstów, mógłbym ogłosić ulubionym. I to nie dlatego, że wszystkie są takie cacane. Ani też dlatego, że żadnego nie powinno się wyróżniać. Bo niby dlaczego nie. Przecież to nie są jakieś moje potomki. Nie skrzywię im zatem przez to psyche. Poza tym, same wyróżniają się jak hipstersi, co niejednokrotnie zostało już opisane przez fachmanów, którzy dodatkowo uznali je między innymi za oszczędne, lakoniczne, dążące do maksymalnej kondensacji, bezceremonialne, ironiczne, budzące zadumę, mroczne, niepokojące, jak również bezlitosne. A do tego jeszcze: piwniczno-barbarzyńskie, posiłkujące się wulgaryzmami i brzydotą, ukazujące wszechogarniającą tandetę, chaos, destrukcję pojęć oraz pozorną szczęśliwość. I wręcz „jedynie adekwatne w świecie, w którym złote rybki nie spełniają życzeń”. Czy takie wiersze można lubić? Ja wolę doceniać. Nawet jeśli sprawiają wrażenie, iż da się je polubić. Przykładem na to niech będzie wiersz z mojego debiutanckiego tomu „w poprzek” (1998).

feminizm

czując

jak włosy przedramienia

plączą się

z małą sympatią do action filmów

i chropowatością własnej skóry

wysuszonej

mimo odrazy do wojska

oraz codziennego golenia

twarzy

maskującej się

w drodze na łowy

z których targam umęczoną zwierzynę

własnego ciała

albo worek wierszy

nie nadających się do jedzenia

zapomniałem zostać kobietą

przeżywać dopochwowe orgazmy

być miękkim

od piersi

i przytulania

Wybór drugiego „dzieła” jest już dla mnie łatwiejszy. No bo, skoro w ramach przyzwolenia na lans, mogłem przyznać się do tego, że cenię własną poezję, to niczym już właściwie nie ryzykuję. Notabene gdybym nie cenił, to bym jej nie uprawiał. Z pełną powagą zatem zapowiadam „opowieść z trzeciej ręki”, którą uważam za jeden ze swoich najważniejszych wierszy. Znajdzie się on w tomie „popiół”, przygotowywanym właśnie do publikacji w Wydawnictwie FORMA. Wiersz ten napisałem kilka lat temu po obejrzeniu reportażu o byłych więźniach obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Stąd taki, a nie inny tytuł. Sam reportaż był już bowiem opowieścią z drugiej ręki.

opowieść z trzeciej ręki

trochę wywabiony numer

cyfry starte dni pumeksem

pruski błękit ramię dumne

przeszłość tkwi pod skórą jeszcze

wpełza wolno wąż w opowieść

syk się wije w dusznym tłumie

turkot kół wypełnia głowę

nikt niczego nie rozumie

z wrzaskiem wpada ostre słońce

ujadają psy przy nogach

gładzi dym potoki rwące

w pocie moknie mundur boga

schną na wietrze nagie sterty

pomazańcy zgiełk sortują

parzy w dłonie biel wymięta

zapach dmie ostatnią chwilą

pod stopami trzeszczą deski

szybciej szybciej krzyk się dławi

oko błyszczy się niebieskie

tli się wolno włos sulamith

bóg na górę ubrań wkroczył

pomazańcy gną się z hukiem

na bazarze drżą przedmioty

kto pamięta jakoś uciekł

Na koniec tej legalnej braggi zostawiłem sobie „Second life” – powieść poetycką, którą pisałem z przerwami przez pięć lat. Została ona uznana przez jurorów Poetyckiej Nagrody SILESIUS za jedną z siedmiu najważniejszych książek poetyckich 2010 roku i przedstawiona w finałowych rekomendacjach, z jednej strony – przez Justynę Sobolewską – jako „poemat o wszystkim”, z drugiej zaś – przez Jacka Łukasiewicza, który przewodził temu gremium – jako „gwałtowny, ekspresyjny, hiphopowy, a jednocześnie całkiem poważnie sięgający do ‘Wielkiej improwizacji’ i ‘Fausta’”. Dopełnieniem tych głosów były liczne recenzje wskazujące na to, iż „Second life” „nie ma odpowiednika w literaturze polskiej” i „jest zadziwiającym świadectwem twórczej niezależności”. Chyba dlatego głównej nagrody nie uzyskał. Ze względu na obszerność nie będę tu cytował jego fragmentów. W zamian proponuję wiersz z tomu „popołudnie” (2005).

najwyższy czas

jest taki czas

kiedy drzewa

pękają z bólu

żółwie zrzucają skorupy

a ślimaki

opuszczają muszle

jest taki czas

kiedy deszcz

parzy każdą kroplą

powietrze dusi

a wiatr

wydyma wnętrzności

jest taki czas

kiedy niedopałki

przepalają pancerze

gesty zmieniają się w ciosy

a nagrody

tracą znaczenie
© Krzysztof Niewrzęda

sZAFa - 41 numer - Marcin Orliński, Literatura jest ciemność

2011-12-19T00:24:00.002+01:00

(ur. 1980) – poeta, krytyk literacki. Doktorant w Instytucie Badań Literackich PAN. Absolwent filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Laureat wielu ogólnopolskich nagród literackich. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie literatury. Redaktor „Zeszytów Poetyckich”. Wydał tomy wierszy Mumu humu(Kraków 2006), Parada drezyn (Łódź 2010) orazDrzazgi i śmiech (Poznań 2010). Publikował w takich czasopismach, jak „Gazeta Wyborcza”, „Przekrój”, „Twórczość”, „Tygodnik Powszechny”, „Akcent”, „Kresy” czy „Bez dogmatu”. Tłumaczony na języki angielski, niemiecki i szwedzki. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Oficjalna strona: www.marcinorlinski.pl

Marcin Orliński, Literatura jest ciemność

„Literatura jest ciemność”[1], pisał przed laty Jerzy Pilch. Krótka fraza, którą pisarz kilkukrotnie powtórzył w jednym ze swoich felietonów, często do mnie powraca. „Literatura jest ciemność”. Znak równości pod postacią twardego, ontologicznego orzeczenia wydaje się nieusuwalny – nie łagodzi go nawet porządek lektury, która podpowiada, że nie chodzi tu o utożsamienie, lecz o predykat lub przyporządkowanie. Ciemność wdziera się w literaturę wbrew logice i zdrowemu rozsądkowi, a dramatyczne zamknięcie zdania pozostawia po sobie tylko złowrogą ciszę. Ciszę? Ależ nie! Choć po ostatnim słowie następuje kropka, zdanie dopiero teraz zaczyna naprawdę rozbrzmiewać.

Chłodną, choć w istocie subtelną tezę, poprzedza dłuższy passus. „Literatura jest ciemność”, pisze Pilch, lecz najpierw stwierdza: „Literatura jest w swej masie wielkim, ciemnym gniotem, zakalcem, kadłubem bez głowy, korowodem karłów, tłumem nieszczęśników, daremną nadzieją, wrzaskiem i wściekłością. Jeden, drugi, co najwyżej trzeci wiarygodny utwór, jeden, drugi, co najwyżej trzeci rozwidniony blaskiem myśli horyzont, jeden, drugi, co najwyżej trzeci pisarz. Tak, tylko to się liczy. Glob spowity w ciemność nie ma znaczenia, jedynie wąski jak plaża, światły margines ma znaczenie. Ciemność wszakże jest coraz ciemniejsza. Literatura jest ciemność”[2].

Czyż doświadczenie ciemności nie jest udziałem każdego z nas? Pisarzy i czytelników? Redaktorów i wydawców? Zdanie, które wypowiedział Pilch, przypomina mi początki mojej własnej przygody z literaturą, pierwszą fascynację słowem pisanym, fascynację wielką i wszechogarniającą, którą mógłbym porównać tylko do pierwszych miłosnych zrywów. Tak, miałem lat kilkanaście, kiedy literatura wtargnęła w moje życie, otwierając na oścież zmysły i uruchamiając w żyłach nieznany dotąd prąd. Literatura zaczęła być mi kochanką – zabierała kolejne wieczory i noce, a obcowanie z nią przypominało namiętne i intymne rozmowy, w których bardziej niż słowa liczy się cisza, owe długie chwile, po brzegi wypełnione nabożnym skupieniem. Tajemna komunia z obiektem pożądania, jaką znają tylko mistycy i odkrywcy, to nic innego, jak nieskończona bliskość świata, namacalna obecność rzeczy, cuda na wyciągnięcie ręki.

Josif Brodski, wygłaszając mowę podczas uroczystości przyznania mu Literackiej Nagrody Nobla, ujął to inaczej: czytaj dalej...

http://szafa.kwartalnik.eu/

3 ulubione dzieła - Ewa Brzoza Birk

2011-12-14T00:21:00.007+01:00

Po długich miesiącach milczenia... Ewa na pytanie:

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

odpowiedziała:

Nie czuję się pewnie, gdy opowiadam o sobie prozą - wolę wierszem. Dlatego będzie krótko - trzy właśnie?

Myślicie, że łatwo wybrać z ponad tysiąca wierszy te jedne jedyne trzy? Przecież wszystkie kocham, bo wszystkie są niezaprzeczalną częścią mnie, mojej wędrówki w tym życiu, tu i teraz... Dobra, miało być krótko

i będzie - "spod dużego palca" czy jakoś tak....

Umowa

Opowiem ci jak to ze mną jest: nie jem, zanikam
albo inaczej - uważam, że musi mnie być mniej.
Tak mało, żeby ukryć się przed kłamstwem.
Nie pluć wodą niszczącą ciało, nie osądzać,
że wszystko, co mnie dotyka, jednak się dzieje.
Jestem w więzieniu i tam nie mam niczego
własnego. Czasem wyrywam się; dla nowego
mężczyzny znajduję trochę czułości.
Od kiedy pomiędzy kamieniem a ziemią trwa umowa,
będą razem. Chcę zgłębić tajemnicę,
dlaczego rzeczy tracą połysk
nie wszystko zamienia się w kamień.

Cud

Nie ma ich w domu, bo tam nie można rozróżnić dźwięków,
jarmark już od progu. Jeśli możesz stać, możesz tańczyć.
Czekam na monsun, zaczynam od nowego
taktu. Od kolejnej płyty - przekręcam
gałką jeden obrót.
Siostry uczą się tańczyć. Jak z nut, przytupują,
jedna utyka.

Nazaret

Moja cipka
jest czysta i złożona między nogami.
Sutki lśnią jak buty wypastowane na święta.

Miłość wymaga bliskości, ale nie wszystko
można opowiedzieć innemu księdzu ani zamknąć
wierszem.

Siedzę na skraju
materaca, pokazuję czułe
miejsca, które przez wieki przeklinali
śliniący kartki w mądrych księgach.

Pod sukienką ciało,
niby roztopione opiłki żelaza - gdy nie wspominam,
zasypiam jak dziecko
z lekko otwartymi ustami.

Śnię o dzikiej róży na prześcieradle,
pociętym ostrzem
brzytwy.

Ewa Brzoza Birk - finalistka Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Berezina w 2006 roku. Publikowała w Odrze, Redzie, Cegle ("Spisek") i w Portrecie. O jej poezji, publikowanej na portalu www.nieszuflada.pl, pisał w Tygodniku Powszechnym ( nr 50/2007) krytyk literacki Karol Maliszewski. W roku 2009, w listopadzie, wydała tomik wierszy pt."Krajobraz po meblach". Recenzja zbioru wierszy ukazała się na forach poezji oraz w warszawskiej "Gazecie Kulturalnej" i w pismach polonijnych w USA: "Polish Daily News Bicentennial Publishing Co. Inc", "White Eagle". Wiersze jej można przeczytać także w antologiach "Polonia i Poezja", wydanej w Bostonie i antologii w londyńskim Off_Press. Laureatka konkursów m.in.. w Poznaniu, Strzelinie, Krakowie. Mieszka w Danii, gdzie po ukończeniu UW wyemigrowała w latach osiemdziesiątych z Warszawy.

3 ulubione dzieła - Jarosław Trześniewski – Kwiecień

2011-12-01T22:40:00.008+01:00

Jarosław Trześniewski – Kwiecień ur. 1961. Poeta, eseista, historyk, prawnik.

W latach 1992-2006 sędzia i przewodniczący Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Mławie, obecnie w stanie spoczynku. Wydał (z sędzią Piotrem Borkowskim) ”Wpisy do ksiąg wieczystych” (I wydanie 2002, II wydanie 2008 r) Mieszka w Mławie. Czasem na dłużej przebywa w Warszawie i w Gdyni. Od marca br. prezes Związku Twórców Ziemi Zawkrzeńskiej. Członek SAP.

Debiut poetycki w 1986 roku w styczniowym numerze miesięcznika „ Literatura”. Publikował między innymi w: „Więzi”. „Powściągliwości i pracy”, „Piśmie literacko artystycznym”, „Integracjach”, ”Nowym medyku” „Blizie”, „Znaj”. Współautor kilkunastu antologii. Wydał tomiki poetyckie: „ W stronę Beethovena” (1999), ”Pomarańczowy zeszyt” (2003) „Casus mixtus” (2009). W przygotowaniu „Sonaty Kremskie alias repertoria”. Poszczególne wiersze z tomiku „W stronę Beethovena” były tłumaczone na rosyjski i niemiecki. Laureat w konkursach III Mazowieckie Konfrontacje Poetyckie ”Zaufaj Słowu” w 2004 roku i 1 wiersza Gdyńskich ”Połowów Poetyckich” w 2009 r.

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Na pytanie o trzy najbardziej ulubione własne wiersze, przyznam się, że trudno mi jednoznacznie odpowiedzieć, kategoryzacja ulubionych jest chyba dla każdego autora męką wyższego rzędu, z racji zboczenia zawodowego dodam, że najtrudniej jest być sędzią we własnej sprawie.

Może odpowiem inaczej, że wybrałem nie najbardziej ulubione wiersze, ale będące pewnym probierzem dla mojego poetyckiego pisania.

Pierwszy ”ci koczujący apatrydzi” z tomiku” W stronę Beethovena” jest jednym z moich debiutanckich wierszy, z którego publikacją było dużo problemów. Miał być opublikowany cały cykl: „Porwanie Europy”, wiersz ukazał się marcowym numerze „Powściągliwości i pracy” w 1986 roku tuż obok debiutanckich (również) wierszy Andrzeja Sosnowskiego, Roberta Tekieli. Cenzura puściła tylko „apatrydów”. O perypetiach z drukiem dowiedziałem od ówczesnego naczelnego pisma Jana Chrapka - późniejszego biskupa radomskiego zmarłego tragicznie w 2001 roku, w 1986 jeszcze był stan wojenny, a wiersze w owym numerze „PiP” stanowiły coś w rodzaju pokoleniowej deklaracji najmłodszych poetów Nowej Fali (czy może trafniej przed-i – brulionowych). Andrzej - Sosnowski poszedł odrębną poetycką drogą, Robert Tekieli kontynuował swoje poetyckie pisanie w „Brulionie”, po likwidacji pisma umilkł.

Wracając do „apatrydów” pomijając czas i ówczesną retorykę, pisałem dość przewrotne czekając na znak od porwanej – w roku orwellowskim co chyba wiele tłumaczy bez dokładnej egzegezy.

Drugi, publikowany w „Pomarańczowym zeszycie” - „Pomiędzy gwiazdami” w konwencji nieco żartobliwej, nawiązujący do zdawałoby się ogranych już bohaterów mitów greckich. (Perseusz i Andromeda). Faktycznie żyjemy między gwiazdami - hic et nunc odtwarzając nieustannie te same role i dramaty na wielu scenach, dodam, że akurat ten wiersz pojawił się w kilku notowaniach Subiektywnej Listy Przebojów Poezji współczesnej prowadzonej przez Piotra Mosonia, w notowaniu numer 4 zajął 3 miejsce, co było dla mnie wielką niespodzianką i zaskoczeniem.

Trzeci „nazwać po imieniu” wejdzie do przygotowywanego tomiku „Sonaty Kremskie alias repertoria”. Wiersz pisany w Wiedniu w październiku 2009 roku jest pokłosiem niespodziewanego i zaimprowizowanego kilkudniowego wypadu do Austrii. Przejeżdżając przez cały niemal Wiedeń, w pewnej chwili znalazłem się w małym urokliwym miasteczku (dzielnica Wiednia), prowadzący samochód kolega mimowolnie zatrzymał się przed: ”Beethovenhaus”- nie wierzyłem własnym oczom. Ziściło się moje marzenie. Zobaczyć dom Ludwiga, miejsca gdzie tworzył, komponował. Heligenstadt wygląda dzisiaj tak jak wtedy, kiedy żył Beethoven. Nawet winiarnia jest ta sama. A w muzeum można zobaczyć ówczesne aparaty słuchowe Maestro. „Nazwać po imieniu” był i jest kontynuacją kilku ważnych dla mnie wątków z tomiku „W stronę Beethovena”, wątków osobistych i nie tylko.

ci koczujący apatrydzi

czekają na znak od porwanej
warują przy liniach telefonicznych
zbierają ofiary
na ewentualny okup
okupują ambasady
ojczystych krajów
których nazw nikt
nie potrafi wypowiedzieć
uczą sie języków
migowego i Braille'a

w końcu kapitulują
potulnie czekają
na Europę
a ta gdzieś w Azji
na Dalekim Wschodzie
uczy się najnowszych technik
programowania
transkontynentalnej hibernacji

1984

Pomiędzy gwiazdami

Perseusz nie chce wyjść Pusto jest za ścianą
Trzasnęły drzwi Spóźniona Andromeda
Gwiazdą już nie jest Mleko wykipiało rano
I znowu dzieci nie wyszły na spacer

Perseusz nie chce wyjść Wyje pies pod bramą
Samochód znowu wymaga naprawy
Mechanik zachorował Popatrz babie lato
I pająk baraszkuje między rachunkami

Perseusz nie chce wyjść Nocą nie spał wcale
Mgławice snu muskały grzywę neuronów
Podatki wzrosły Nie można żyć w tym kraju
Dzieci pogaście światło To już noc

Perseusz nie chce wyjść Po gazety rano
Za wiele zdarzeń Grozi początkowy chaos
Andromeda prasuje koszule Za rękaw
Fałda granat pociąga nad zawleczką igły

Wybucha codzienność mitów i prawdziwy
Dzień nastaje na życie By śmierci dać plamę
Palmę pierwszeństwa Gwiazdozbiorom reguł
A potem zostaje nieistotny szczegół

Perseusz nie chce wyjść

1999

nazwać po imieniu

(wariacje na temat nienapisanej X symfonii Ludwiga van Beethovena )

spacerując późnym wieczorem po Heilligenstadt

perypatetycy i amatorzy tutejszego wina

głośno dyskutują z Herr Karlem E.

o jakości aparatów słuchowych

Starkey zdaje się lepszy i wyrazistszy

niż firmy Oticon większość woli Phonaka

która firmę wolałby dzisiaj Ludwig nie w pełni

ogłuchły czy napisałby jeszcze dziesiątą

a może i jedenastą symfonię czy

Oda do smutku byłaby bardziej adekwatna

(bo z czego się cieszyć bogów nie ma

a wszystko da się racjonalnie wyjaśnić)

co sądzić o implantach i co by było gdyby

miał wszczepiony nucleus freedom

czy jego muzyka stałaby się metaliczna

i czy słyszałby lepiej wysokie dźwięki

niż niskie szmery gdy trzymał w ustach

drewnianą pałeczkę by słyszeć zębami

jak kość o kości uderza i wibruje pudło

fortepianu czy nosiłby w małżowinie

usznej muszelkę czy gumową wkładkę

zbyt miękką i czy nie uszkodziłaby odlewu

maski pośmiertnej a z wysokiego czoła

nie kapałby pot niwecząc kolejny

zapis eroiki bądź sonaty kreutzerowskiej

rozmazując nuty pieszcząc niedoszłą

symfonię ciężkim metalem gdy brzęk talerzy

tłucze się w czaszce a bębenki pękają

jak baloniki nadmuchiwane na specjalne

okazje festyny degustacje win i festiwale

jarmarki wyprzedaże przeceny płyt

granitowych i dvd z zapisem czystszym

od prawykonania śpiewem zagłuszanym

w stygnącym powietrzu by odejść od

zmysłów od zapachu od barw słuch

umiera na końcu a w życiu jest martwo

co wezmą pod uwagę producenci aparatów

słuchowych i implantów żeby grzeczną ciszę

ożywić bateriami alkalicznymi wymienianymi

co chwila w lombardzie i nazwać po imieniu

zbeethovenić zludwigować

12.10.2009

3 ulubione dzieła - Olgierd Dziechciarz

2011-11-23T13:37:00.002+01:00

Olgerd Dziechciarz (ur. 1968) – dziennikarz, felietonista, prozaik i poeta. Publikuje też pod pseudonimami, najczęściej jako Tytus Żalgirdas. Próbował sił w ponad 20 profesjach, był m.in.: ratownikiem wodnym, statystą filmowym, pomocnikiem ślusarza, nocnym stróżem, tragarzem i wyrobnikiem w kampaniach wyborczych. Posmakował też kuroniówki i nie poleca. Autor kilkunastu książek popularyzujących dzieje ziemi olkuskiej, w tym m.in.: Heretycy regionu olkuskiego (1998), Przewodnika po ziemi olkuskiej (ukazały się cztery części w latach 2000-2003) i Olkuskie ongiś i dziś (2008); czterech tomów felietonów: Siodłanie krowy czyli artykuły ostatniej potrzeby (2003), Partykularne interesy (2005), Olkusz dla opornych (2006), Olkusz dla średnio zaawansowanych (2011); sześciu tomików poetyckich: Ubyt (1996), Podmioty codziennego użytku (1999), Autoświat (2007), Wiersze (p)różne (2008), Galeria Humbug (2009), Mniej niż zło (2011); zbiorów opowiadań Masakra (2007), Miasto Odorków (2009), poMazaniec (2009), wyboru humoresek Graf von Mann (2007). Ponadto zredagował kilkadziesiąt książek, m.in.: Olkusz; Zagłada i pamięć (2007, praca zbiorowa, współredakcja), albumy: Jacek Taszycki. Rysunki (2005) i Jacek Taszycki. Malarstwo (2006). Od 1990 roku współpracował z wieloma gazetami, w których opublikował kilka tysięcy artykułów, reportaży, felietonów i wywiadów, wierszy i opowiadań, w tym wiele pod pseudonimami (m.in.: Tygodnik Powszechny, Więź, Lampa, Trybuna Śląska, Dziennik Polski, Gazeta Krakowska, Akcent, Fraza, Śląsk, Arterie, Cegła, Nowa Okolica Poetów, Rita Baum, Topos, Korespondencja z ojcem, Migotania, przejaśnienia). Członek SDP. Od 2001 r. pracownik Galerii Sztuki Współczesnej Biuro Wystaw Artystycznych w Olkuszu.

Od 2005 r. wraz z poetą Łukaszem Jaroszem organizuje w ramach Galerii Literackiej przy BWA Olkusz Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Kazimierza Ratonia. Redaktor techniczny książek poetyckich wydawanych przez Galerię Literacką.

Zdaniem przyjaciół miły i sympatyczny facet. Zdaniem wrogów, których sobie narobił pisząc felietony, bezczelny arogant. Komentuje rzeczywistość i pisze recenzje w autorskim blogu:

blogi.przeglad.olkuski.pl/nakrzywyryj/

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Nie wiem czy to są moje najlepsze wiersze. Poproszony o wybór trzech ulubionych, odpisałem, że „z wierszami jest jak z dziećmi, na ogół najbardziej miłujemy te, które są jakoś mniej udane, chrome, szpotawe”. Nie mogąc się zdecydować, wybrałem po prostu po jednym tekście, który jest charakterystyczny dla trzech ostatnio wydanych przeze mnie tomików. Jest w nich, taką żywię nadzieję, nie tylko konkretna myśl przewodnia, ale i ciut przewrotności. Więcej nie powiem, bo autor nie jest uprawniony, by oceniać własne wiersze. To przecież – używając tego samego porównania – jak z dziećmi: najbardziej podobają nam się nasze własne, choćby były paskudne i kopały nas po kostkach ;-)

Kobieta

ważne nie lata

ale przebieg

ważne nie ciało

ale mocny silnik

wracasz nad ranem

z naruszonym zawieszeniem

no zabieraj swoje części

wynoś się

źle się prowadzisz

(2007)

(z tomu „Autoświat”)

Kinga Koppytko, "Otwarta na Boga", instalacja, 2000, MoMA, Nowy Jork

w głównej roli obsadzono ciemność

mija dobra chwila nim udaje nam się ją okiełznać

najpierw jednak czeka nas całkowita bezradność

a do uszu dochodzi brzęk tłuczonego szkła

do końca się nie dowiemy czy to my

coś zbiliśmy przez nieuwagę

czy też hałas jest nagrany

i ma na celu wprowadzić nas w błąd

to spotyka zwiedzających w pierwszej sali

z której wyciąga nas niewidzialna ręka

(przewrażliwieni łapią się za portfel)

w drugim pomieszczeniu

ciemność jest bliska matowej szarości

bardziej skomplikowana

to już nie jest bezzębna czeluść

coś tam majaczy na horyzoncie

do trzeciej sali sprowadza nas węch

zapach egzotycznych kwiatów

pieczonego ciasta z rodzynkami i makiem

a na środku na stojaku

leży trumna i w niej naga artystka

z chirurgicznie otwartym korpusem

możemy się tylko domyślać

że TO nie jest prawda

choć artystka zapewnia że jej sztuka

to czysta skondensowana prawda

o naszym życiu

w rozkrojonym brzuchu dostrzegamy krucyfiks

„Bóg jest we mnie. Jedni mają go w sercu,

a ja w żołądku”

czytamy w katalogu

oburzeni katolicy narobili

stosownego szumu pytając

dlaczego krzyż jest odwrócony

przez co Chrystus niejako stoi na głowie

„To nie był efekt zamierzony

- tłumaczy Koppytko -

po prostu inaczej nie dało się go

do tego żołądka włożyć”

(2007)

(z tomu „Galeria Humbug”)

Karp

„W końcu, czym jest śmierć, jeśli nie dosięgnięciem

krańcowego zmęczenia?”

J. M. Coetzee, „Wiek żelaza”, tłum. Anna Mysłowska

unosi się w powietrzu

dźwigany przez swego Boga

połyka wodę intensywnie

jakby się modlił

będzie głównym aktorem spektaklu

i równocześnie epizodem

symbol religii

której nie jest wyznawcą

ołtarz to zwykła deska

relikwie trafiają do kosza

zostaje woda

dużo pustej wody

(3.VI. 2008)

3 ulubione dzieła - Barbara Janas Dudek

2011-11-14T13:58:00.001+01:00

Barbara Janas Dudek

Chorzowianka – rocznik 76. Ukończyła Wyższą Śląską Szkołę Zarządzania. Pasjonatka sztuki, psychologii, podróży i słowa. Związana z Klubem Literackim Barwy, a także z Klubem Promocji Poetyckich Macieja Szczawińskiego.

Laureatka kilku konkursów poetyckich. Ostatnio nagrodzona w VI ogólnopolskim konkursie poetyckim „Struna Orficka”. Gość „Artystycznych Spotkań” w radio Katowice. Zadebiutowała w 2009 r. tomem wierszy "Oczy na uwięzi", z którego już dawno przestała być dumna. W 2011 r., nakładem Zaułku Wydawniczego Pomyłka ukazał się arkusz poetycki "Alfabet Lęku". Jej teksty ukazały się również w kilku almanachach poetyckich „Toposie”, „Kwartalniku” i „Szafie”. Współorganizator chorzowskich imprez literackich „Port Poetycki” Współpracuje z Nieregularnym Pismem Kulturalnym "Kwartalnik"

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Pisanie wierszy jest konsekwencją fotograficznej rejestracji otaczającego mnie świata. Filtruję docierające obrazy przez pryzmat własnej wrażliwości. Niejednokrotnie uruchamiam empatię, co sprawia, że wcielam się (w swoich tekstach) w postaci funkcjonujące jako podmioty liryczne. Dzięki temu teksty stają się naturalistycznym oddźwiękiem relacji człowiek – zewnętrzny krajobraz ( w tym człowiek – przedmiot ). Oczywiście czerpię z szeroko pojętej symboliki literatury i sztuki, uciekając jednocześnie od brutalności pierwotnego dna wiersza.

Próba odpowiedzenia na pytanie dlaczego wybrałam akurat te trzy wiersze byłaby formą daleko idącego ekshibicjonizmu, przed którym się bronię. Oddaję więc trzy ulubione dzieła licząc, iż czytelnik wyłuska zamierzone intencje autora. Mam jednocześnie nadzieję, że wiersze same w sobie niosą odpowiedź dlaczego właśnie ONE.

ważka dziewica

mężczyźni bójcie się pięknych świtezianek

las ma gęste ścięgna włosów i oczy zlepione

chłopcy bójcie się śpiewu młodych brzóz

wasze ciała białe młode koszule i jasne włosy

dla was spokojne wioski

kobiety z szerokimi biodrami

będą wam rodzić jędrne córki

na pokuszenie

bójcie się pięknych świtezianek

nie wchodźcie do lasów

nie dotykajcie drzew

alfabet lęku

zawsze zaczyna się niewinnym A matka

mówiła że nie spadniesz na cztery łapy

Będziesz teraz wspinać się niżej zamykać

drzwi i okna wchodzić do szafy

Co mogła przewidzieć poza marynarką

między nogami już tylko Dom

bo brzuch i ludzie powiedzą

Eh... i tak zawsze kończy się

przy garach Firanki dostała na gwiazdkę

Gówno prawda że mnie kochasz

Huśtawkę zmontowałam sama

I nie myśl że będziemy spali w jednym łóżku

Ja się nie boję ciemności (tylko ta samotność)

Kochanie nie odchodź chciałam tylko...no wiesz

Lubiła nawet te prezenty młynki odkurzacz

Łatwo przeszła na ty z pracą pokojówki

Mówili że dorabiała na nowy rower dla syna

nocnymi zmianami pościeli Nic nie zrobiła

bo zrobiła wszystko Ojciec mówił

że zostanie sama z rachunkami

w kieszeni Przecież córeczka brzydka

koślawa i do tego głupia Ryba na święta

a w tygodniu jajka i mortadela

Synku prosiła nie pij

Tomaszek pił więcej U wujka na urodzinach

wypadł przez okno

Wiozła go do szpitala zamiast kupić buty na zimę

Zapalenie płuc przyszło z pierwszym śniegiem

kiedy skończyła ostatnią parę wełnianych kapci

dla sąsiada...A

nie zdążyła zaprosić go na konfitury

rzeczo wnik

coraz częściej przyglądając się rankom

strukturze skóry białym krwinkom w moczu

schodzę na kolejne poziomy włókien i kości

krzesło na którym mnie przewieszono stoi tutaj 45 lat

lite drewno klejone wbijane tapicerowane siedzenie

jedna noga za krótka a może podłoga krzywa

punkt odniesienia zależy od tego czy spadam

czy siadam rzadko udaje się stanąć na dwóch łapach

mam wyostrzony zmysł nierównowagi mimo to

wchodzę na drzewa oddając ciało młodym pędom

jabłoni

3 ulubione dzieła - Jacek Mączka

2011-11-04T11:31:00.001+01:00

Jacek Mączka (1965), poeta, dr literaturoznawstwa. Autor tomików poezji (najnowsze – Zwarzone mrozem czyżnie, Wydawnictwo "Mamiko", Nowa Ruda 2011, Bliższe okolice, Wydawnictwo "Mamiko", Nowa Ruda 2010, Pomyśleć prześwit, Wydawnictwo "Miniatura", Kraków 2009 oraz Kroisz coraz cieńsze, Wydawnictwo "Miniatura", Kraków 2009). Napisał obszerną monografię – Powidła dla Tejrezjasza. O poezji Janusza Szubera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2008. Publikował, między innymi, w Gazecie Wyborczej, Tygodniku Powszechnym, Rzeczypospolitej, Studium, Więzi. Laureat Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina i Tyskiej Zimy Poetyckiej. Mieszka w Sanoku.

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

Czesław Miłosz w „Innym abecadle” wspominał, że już u Mikołaja Reja odnajdziemy słowo „uważność”, stanowiące sedno myśli buddyjskiej. Tak właśnie tłumaczył w swoim eseju angielskie „mindfulness”. Uważność jest rodzajem nastawienia człowieka do świata i odczuwających istot. Oznacza „uważną życzliwość”. Wrażliwość na każdy szczegół zdumiewającego spektaklu rzeczywistości, wyrastającą z przeświadczenia, iż całość istnienia stanowi jedność, że wspólne jest nam doświadczenie nietrwałości, starzenia się, choroby i śmierci. Kwiat uważności owocuje świadomością, że jest się tylko jedną z nici w tkaninie życia. Zaś wulgarny antropocentryzm, egotyczny ekshibicjonizm mają swoje korzenie w ignorancji, która bierze się z mylnego pojmowania ego jako realnego bytu. Konsekwencją jest cierpienie.

Nieprzypadkowo Wisława Szymborska, mówiąc w przemówieniu noblowskim o stanie poetyckim, wskazywała na dwa słowa – małe, ale otwierające, nie tylko przed poetą, bezmierne przestrzenie kosmosu – „nie wiem”. Utrzymywanie ich w umyśle sprawia, że naszemu życiu towarzyszy nieustanne dziecięce zdziwienie. Umysł „nie wiem” wytwarza temperaturę sprzyjającą życiu, natomiast ten, który „wie” i zna wszystkie odpowiedzi – jest martwy. Umysł „nie wiem” zanurza się w rzeczywistość tego, co jest tu i teraz w sposób świeży i bezpośredni.

Ważnym rysem, jak sądzę, tego co Miłosz nazywa „poezją uważną” jest również przekonanie, iż pomiędzy językiem a rzeczywistością rozciąga się rozległa przepaść, a „odpowiednie dać rzeczy słowo” – jest czynnością z góry skazaną na niepowodzenie, a więc w istocie tragiczną. Dlatego też filozofia buddyjska wskazuje na konieczność bezpośredniego doświadczenia – niejako ponad słowem, w przeciwnym razie poruszmy się jedynie w błędnym kole ułudy, biorąc rzeczywistość lingwistyczną za rzeczywistość jako taką.

I chyba ten typ swoich tekstów lubię, wierszy które, jak myślę – łączy postawa uważności wobec świata, pokrewna nie tylko buddyzmowi, ale także, na przykład, Księdze Przysłów czy Księdze Eklezjastesa. Niemniej, nie wiem, czy zadane przez Redakcję „lubienie” to właściwe, w tym przypadku słowo, skoro zazwyczaj już po ukończeniu pracy nad wierszem nie jestem z niego zadowolony. Ale stało się. Więc przyjmijmy, że prezentuję tu czytelnikowi te wiersze, z których jestem względnie zadowolony.

Poruszam się

Śnieg
i białe lustro sarny. W lesie

zwierzęce ścieżki prowadzą
do wodopoju. Tropy – wyraźne

wielokrotnie odciśnięte. Jastrząb. Nieruchome
skrzydła po falach mroźnego powietrza.

Takuana prosi Basho o jedno
prawdziwe słowo.

Glosa do Św. Tomasza

"Powiedziałem, że zgodnie z moim przekonaniem

i wiarą wszystko było chaosem”.

W sukni, płaszczu i berecie z wełny. Ubrany na biało –
młynarz Menocchio w podle oświetlonej sali.
Przed kanonikiem Giambattisto Maro, generalnym
wikariuszem inkwizytora Akwilei i Concordii. Oskarżony

o herezję zeznaje: każdy wykonuje swoją powinność,
jedni orzą, drudzy osmykują wino, a ja wykonuję
moją powinność bluźniercy. Jest późne lato, obrok

leży w żłobach, pasterze odganiają wilki od owiec,
w prawym górnym rogu prążkowana kukułka,
nikt z nich nie przyznaje się do winy.

Eikastike

Piszę świat jak księgę dla głupców
albo ikonę. Kobieta w żółtym szalu

podlewa kwiaty. Na jezdni ścierwo kota.
Spomiędzy krzewów – czerwony brzuch

gila. Każde z nas potrzebuje lustra.
Żywioły powracają do źródła, srebrnieją

i nikną.
© Jacek Mączka

3 ulubione dzieła - Brygida Helbig

2011-11-01T14:50:00.006+01:00

Poetka, którą ciągle widuję z walizką. Mijam jadąc tramwajem, żałuję, że tak rzadko do siebie gadamy. W końcu udało mi się od niej wydobyć trzy ulubione wiersze. Przed państwem:

Brygida Helbig, ur. 1963 r. w Szczecinie – pisarka i kulturoznawczyni (komunikacja międzykulturowa), lubi uczyć młodzież i uczyć się od młodzieży. Od 1983 mieszka w Niemczech, początkowo w Bochum, a od 1995 w Berlinie. Autorka tomików wierszy „Wiersze Jaśminy” (Berlin 1997), „Hilfe” (Szczecin 2010), powieści „Pałówa” (Gdańsk 2000), „Anioły i świnie. W Berlinie!” (Szczecin 2005), zbioru prozy „Enerdowce i inne ludzie” (Szczecin 2011). Najbardziej przywiązana do swojej książki o Marii Komornickiej „Strącona bogini” (Kraków 2010). Często pisuje do szczecińskich „Pograniczy”. Kursuje między Berlinem a Szczecinem, jej domem jest trasa kolejowa z przesiadką w Angermünde, poza tym autostrada na Prenzlau i czerwona walizka na kółkach, w niej: apteczka, kosmetyczka, biblioteczka.

Z sentymentu chyba bardzo lubię wierszyk stary, napisany na początku lat dziewięćdziesiątych, a brzmi on tak:

Zwierzę domowe

nie mam nikogo

więc tobie się

zwierzę

komputerze

Lubię go przede wszystkim dlatego, że przypomina mi okoliczności, w których powstał, spotkania robocze naszego prywatnego poetyckiego klubu „Dichter-Fressen”, który założył z nami, kilkoma student(k)ami profesor Michael Fleischer. Spotykaliśmy się co miesiąc na zmianę u każdego z nas. Pierwszym puktem programu było dobre jedzenie i czerwone wino, drugim nocne odczytywanie przygotowanych na tę okazję tekstów. Były to niezapomniane warsztaty literackie, świetna szkoła pisania. Wypracowaliśmy (nie wiedząc o tym) wspólną poetykę, nawiązującą do polskiej awangardy lat 20-tych i 30-ych, ale także do gdańskiej alternatywy lat 80-tych i początku 90-tych. Szlifowaliśmy warsztat, warsztat i jeszcze raz warsztat. Liczył się też humor, przewrotność, skłonność do absurdu, zmysłowość, a jeśli chodzi o tematykę – „banalizm”, zwykłość, codzienność. Nie stroniliśmy od psychologicznej głębi i socjologicznej mini-analizy. Poza tym, już całkiem prywatnie, był to czas, w którym w moje życie wkroczył laptop i je zrewolucjonizował – świadectwem tego jest właśnie ten wiersz. Poza tym podoba mi się w nim gra słów (zwierzę), minimalizm, prostota - kilka słów trafiających, mam nadzieję, w sedno. Ale jest jeszcze jeden powód, dla którego wiersz ten jest mi bliski. Ukazał się on w tomiku wydanym w Berlinie w roku 1995 przez wydawnictwo Nieudaczników „Mordellus Press”. Były to początki mojego pobytu w Berlinie, a więc bardzo intensywnie odczuwany przeze mnie czas. Prowadziłam na uniwersytecie zajęcia z młodej polskiej poezji, m.in. Lopeza (Wojtka Stamma) i gdańskiej alternatywy, tak poznałam Nieudaczników. Leszek Oświęcimski i Piotr Mordel poprosili mnie o wiersze i wydali mi piękny, różowy bibliofilski tomik-unikat „Wiersze Jaśminy”. Pamiętam jak dziś, jak planowaliśmy wszystko w polskiej knajpie na Kreuzbergu na Schlesische Strasse.

Z tamtych bardzo starych wierszyków lubię jeszcze taki:

każdy powód jest dobry

żeby rano wstać

dziecko piesek

garść pinezek

Tutaj znowu: mało słów, dużo (jak mi się wydaje) treści poza słowami. Dla mnie ten wiersz dość dobrze oddaje istotę depresji, a jednocześnie dzielne jej pokonywanie. Wstać mimo wszystko, mimo całej beznadziei, bo jesteśmy za kogoś odpowiedzialni: dziecko, piesek. Wstać, mimo że życie wymknęło nam się z rąk (jest w cudzych rękach?), a wszystko boli jak ściśnięte w ręku pinezki. Pinezki mogą kojarzyć się z karteczkami, które przypinamy gdzieś, żeby pamiętać o tym, co mamy do zrobienia. Tutaj pinezki są ściśnięte dłonią. Widzimy płynącą krew. Ktoś wziął się w garść, ale bardzo wiele go to kosztuje. Wykonanie każdego najmniejszego zadania wydaje się niewykonalne. A jednak warto: każdy powód jest dobry. To wszystko jest krwawą walką, choć wydaje się takie proste. Lepiej byłoby oczywiście wyciągnąć miecz i zawalczyć o własne życie, lepiej, niż ściskać w dłoni pinezki. Ale i te dzielne, codzienne małe kroki zasługują na szacunek. Pewnie, że tego wszystkiego nie ma bezpośrednio w wierszu. Ale lubię go właśnie dlatego, że tak daleko może nas zaprowadzić. Znowu gry słów i brzmień, banalne rymy, nic nadzwyczajnego. Ale może dramatycznego.

Dzień dobry

do kawy

dodaję naprawdę

bardzo mało mleka tylko

ciut dzisiaj spadł mi z szafki

talerzyk z szynką i rozpadł

się na drobne części myłam

długo szynkę pod zlewem bo go

w pośpiechu postawiłam

z brzegu smarując

kawałek chleba przy pisaniu

habilitacji na komputerze dżem

spadł mi z kromki na bordową

podobno ładną satynową piżamę

kawa przelała się na klawiaturę

mam dużo plamów na dzisiaj

chcę czytać michela foucault

odnieść na pocztę parę zamówionych

niepotrzebnie ciuchów załatwić

dziecku korepetycje

z łaciny wysłać parę cholernie

ważnych maili bo ludzie tak szybko

lubią się obrazić ugotować

makaron rozwiesić

spodnie uspokoić

rodziców pogonić

hydraulika i dowiedzieć się

czy w niemczech uznawane są studia

z białegostoku bo ktoś mnie o to

zapytał przez pędzące tłumy

przedrzeć się rowerem

do wideoteki i niezwłocznie

oddać wypożyczony wczoraj film

wedding planer

z jennifer lopez w berlinie dzisiaj

maraton

Tutaj z kolei życie toczy się wartko. Mamy codzienność, kierat, wykonywanie kolejnych zadań, wciąż od nowa. Wszystko ma taką samą wartość: pomaganie dziecku w lekcjach, troska o rodziców, pisanie habilitacji, sporządzanie bibliografii, odpowiadanie na maile. Może trochę za dużo tego dogadzania wszystkim, może w tym tkwi jakiś szkopuł. Lubię ciepłą ironię tego wiersza i to, że podmiot liryczny serdecznie, mimo wszystko, uśmiecha się do samego siebie. Podoba mi się kontrast wielkomiejskości (Berlina) z Białymstokiem, pracy naukowej z oglądaniem popularnej komedii, motyw codziennego maratonu kojarzącego mi się także z faktycznymi maratonami organizowanymi kilka razy w roku w Berlinie i paraliżującymi tam ruch. Lubię tę przedzierającą się przez tłumy kobietę, próbującą pogodzić rolę nauczycielki akademickiej, gospodyni domowej, córki i mamy (a także może i czasem wzdychającą do roli kobiety atrakcyjnej jak Jennifer LopezJ), rozpiętą nie tylko między tymi rolami ale i między Berlinem właśnie a Białymstokiem, żyjącą w tym mentalnym szpagacie, i mimo wszystko nie tracącą dobrego humoru, a miejmy nadzieję, że i samej siebie.

Miałam pisać o trzech utworach, ale ponieważ dwa były bardzo krótkie, nie mogę się powstrzymać od dołączenia trzeciego – z bardzo krótkim już komentarzem:

Spowiedź

sprzedałam na rynku

srebrny naszyjnik mojej matki

dałam klapsa córce

gdy chciała się schować

pod stojakiem do suszenia bielizny

To taka trochę antyspowiedź. Bo w przygotowaniu do tradycyjnej spowiedzi nie zachęcało się nas (przynajmniej mnie) do wyznawania tego typu grzechów. A moim zdaniem to są właśnie grzechy, które obciążają nas najbardziej.

3 ulubione dzieła - Wioletta Grzegorzewska

2011-10-24T20:58:00.003+02:00

Urodziłam się następnego dnia po tym, jak Grenada odzyskała niepodległość, a po 84 dniach w przestrzeni kosmicznej załoga amerykańskiej stacji kosmicznej „Skylab” powróciła na Ziemię. W tym samym roku, w którym do Portu Północnego przybił "Uniwersytet Gdański", pierwszy statek handlowy i zabrał gdzieś 12 tys. ton pol. węgla. Pochodzę z Rzeniszowa położonego nad potokiem Boży Stok. Jak podaje Jan Długosz, pierwszym właścicielem wsi był Będusz (Bądusz) herbu Ostoj. Mieszkańcy wioski byli świadkami różnych wydarzeń historycznych: przemarszu Szwedów na Częstochowę, uczestników Powstania Listopadowego i Styczniowego oraz przemarszu wojsk niemieckich i radzieckich w czasie II wojny światowej. W Rzeniszowie ponoć produkują teraz pyszną żurawinową wodę mineralną, są dwie studnie głębinowe, kurze fermy, źródła jurajskie, niezlokalizowane szamba i nieukończona oczyszczalnia ścieków. W 2006 wyjechałam z kraju. Mieszkam za Kanałem la Manche w wiktoriańskim miasteczku Ryde na Wyspie Wight nad cieśniną Solent. Kiedyś mieszkałam w Częstochowie: w hotelu razem z Rosjanami, w akademikach, na stancji u sióstr zakonnych, w mansardzie przy ulicy Wolności. Opublikowałam książki poetyckie: "Wyobraźnia kontrolowana" (1998), „Parantele” (2003), "Orinoko" (2008), „Inne obroty” (2010) oraz arkusz „Ruchy Browna” (2011).

Jakie ze swoich prac lubisz najbardziej, albo darzysz szczególnymi względami?

„Lubię z blachy twego kubka/ Pić herbatę gorzką, pani” napisał w erotyku Stanisław Grochowiak. Cytuję jego słowa, ponieważ podobną, dosyć gorzką „sympatią” darzę czasem własne wiersze. Nie wiem, dlaczego najbardziej lubię teksty, których uosobioną adresatką jest ta niebezpieczna Pani z „astronomią złych pająków”, a pisanie i zmaganie się z pamięcią bywają próbami jej przechytrzenia:

Bajka o śmierci

i tam byłem, niewiarygodny sam dla siebie
Seamus Heaney

Jest w tobie tajemna przestrzeń,
pod mostkiem czujesz kamienny dom.
W nim mieszka ta mała. Zawozi ją do szkoły
taki rudy, który ukrywa ślad po mauzerze.

W szkole uczy się języków martwych,
procesów rozpadu, anatomii drobnoustrojów,
wzorów skończoności i teorii przypadku.

Przeczytała już obowiązkowe traktaty:
„O wybujałej i histerycznej naturze grzybów”,
„O eksterminacji roślin naczyniowych”.
– Zbyt pilna, dojrzała, jak na swój wiek. –
powiada jej niewyraźna babka
zajęta cerowaniem sepiowych zdjęć.

Wieczorem siedzi z dziadkiem na ganku,
podaje mu lodowatą rękę, ogląda gwiazdy,
nieruchome punkty, majaczący blask w głogu.
Słyszy miarowe bicie źródła w stawie.
Dziadek całuje ją w czoło.
Jego usta – błysk w pajęczynie,

dłonie spuchnięte jak króliki w niebieskim sitowiu
tną krajzegą deski na nowe „łóżka”,
na wszelki wypadek, dla nowych gości.

Co będzie, gdy dorośnie? Przejrzy na oczy
i zapragnie zachłysnąć się twoim powietrzem?
Przebiegniesz ulicę na czerwonym świetle,
spotkasz ją w szalecie jak złotą bestię,

sen, nóż w parku, splot wydarzeń i słów.

Zawiązki

Coś nas łączy jeszcze? – pomyślała nad ranem,
gdy szybkie numerki w długie popołudnia
były od dawna tylko mglistym wspomnieniem,
a ich zniekształcone ciała zanurzane w wannie
wypierały się zgodnie z prawem Archimedesa.

– Węzeł spuchł mi pod lewą pachą –
Światło zahaczyło o aluminiowy wieszak.
Spragniony pies lizał w kuchni puszkę po piwie.
Mąż wyrwany ze snu jak ze studni pełnej
nocnych bezdechów zganił ją – Śpijmy! –
lecz coś ich już kiedyś uśpiło cichaczem.

Czuwanie

Dotykam upudrowanego czoła. Przybywa kropli.
Wosk na klapie jak odprysk żółtego paznokcia.

Mówili, żeby nie ruszać, ale wata przesiąkła
w dziurkach; źle tamuje, trwoniąc światło żył.

Mucha zaciera powietrze. Siada na podgłówku.
– wstrętna, zalęgnie się w kaliach lub w oku.

Jeszcze czarne w czarnym nie nabrało kształtu,
a już go próbują przeciągnąć na swoją stronę.

3 ulubione dzieła - Justyna Krawiec

2011-10-21T10:46:00.008+02:00

urodzona w 1988 w Łodzi, tu mieszka i studiuje. Ponieważ nie lubi pisać o sobie, na tym staniemy.

A na pytanie:

Jakie ze swoich prac lubię najbardziej albo darzę szczególnymi względami?
Odpowiedziała:

Krew wypływa zawsze z lewej aorty.

napisać wiersz rwący się jak oddech, który dotrze do ciebie
i porwie wbrew nurtowi. żebyś mógł płynąć tylko wstecz,
do tamtego źródła, gdzie zapamiętasz jedną ziemię, niebo,
świat.

moje palce są szorstkie. w skórze mieszka zima i krzyżuje mi szyki,
a całe ciało jest jak z chleba. częściej kruszą się ramiona. ciepło
przechodzi przez nie, pozostawia zacieki i plamy.
plamy są cieplejsze i wyrastają z nich kwiaty.

mój świat jest niebieski i nie pamiętam w nim bólu.
nie poznaję go, gdy przychodzi cicho jak kot i opiera łapy
o nagie kolana. nie poznaję już niczego,
tylko kolor twoich oczu wypływa
i gładzi mi palce.

rzeka nie dosięga cię. niebo rodzi deszcz,
który rozbija skrzydła ptakom. ale wiersz nie rwie się,
niczego nie zatyka. odbijasz się od brzegu
jak łódka. kręcisz w kółko, a z tobą świat.
© Justyna Krawiec

- zdecydowanie mój ulubiony. pewnie dlatego, że to wiersz "przełomu", kiedy przestałam pitolić, a zaczęłam pisać.

Pies.

pies, który we mnie mieszka, nie wie, że nie wrócisz.
nie jest spragniony, głodny, nie chce wyjść.
czeka.

potem otwiera oczy, przestaje cię dostrzegać, traci węch.
zwija się w kłębek, próbuje odnaleźć serce.

drażnisz kciukiem jego kręgi. poddaje się dłoniom. jest kukłą,
a jego miejscem są kąty.

nie podchodź zbyt blisko.
© Justyna Krawiec

- ten lubię, bo od niego wyszedł pomysł na napisanie książki.

Przepis na rybę w owocach.

to jest wnętrze brzoskwini.
a to wiśni.
różnica jest wielka.

nad ranem każdy autobus zmierza do krainy czarów,
w której nigdy nie będę. życie przewidziało
inny scenariusz.

w tej chwili bliżej mi do Anny Kareniny,
niż do damy z pieskiem, chociaż moja twarz
jest nowa na tym blokowisku. od tygodnia
nie spojrzałeś mi w oczy ani razu i nic już
nie robi na mnie wrażenia. wiele rzeczy stało się
prostszymi.

każda godzina dobra jest na picie i palenie, kiedy uporczywie
wpatruję się w pustkę. czekam, aż pustka spojrzy we mnie.
może się odezwiesz albo odejdziesz. nie słyszysz:

melodia dobiega z wnętrza ryby.
© Justyna Krawiec

- a ten ma objętą cenzurą historię o tym, jak i kiedy autorka pisze :).

Co do tego, które z moich prac darzę względami...chyba własnie te trzy wybrane teksty. Każdy z nich ma osobną historię, różną dynamikę,dzięki której sama potrafię sobie przypomnieć i unaocznić, na jakim etapie w życiu wtedy byłam. Powstawały w najbardziej oddalonych odsiebie okresach i za każdym razem otwierały dla mnie coś nowego- nowy punkt widzenia, nową drogę do wybrania. Lubię te teksty, w których nie przesadzam z mówieniem, nie owijam w bawełnę. Chociaż pierwszy jesttakim trochę laniem wody, to i tak pozostaje dla mnie konkretem. Lubię te teksty, w których naprawdę czuję siebie- swoje słowo, swój głos.Nie lubię za to tych, w których piszczę nad sobą ;)

Komunikat z obrad Jury - IV Ogólnopolskiego Konkursu na Autorską Książkę Literacką – Świdnica 2011

2011-10-20T21:15:00.002+02:00

Komunikat z obrad Jury

IV Ogólnopolskiego Konkursu na Autorską Książkę Literacką – Świdnica 2011

Jury w składzie:
Karol Maliszewski – Przewodniczący Jury,
Olga Pietkiewicz,
Jacek Podsiadło.

W dniu 15.10.2011r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. C. K. Norwida w Świdnicy odbyły się
obrady Jury konkursu. Jury biorąc pod uwagę walory literackie oraz oryginalność opracowania
graficznego, nominowało do nagrody 10 prac następujących autorów:

Mateusz Andała – Wstęp do twardej pornografii,
Krzysztof Chara – Puch,
Miłek Kierc – Spolszczenia,
Piotr Najwer - Mgła na torach i inne opowiadania.
Piotr Nita – Metodyjka,
Roger Piaskowski – Nosorożec,
Wojciech Roszkowski – Kulki rtęci,
Agnieszka Tomczyszyn-Harasymowicz – Tanie,
Agnieszka Wiwała - Kup sobie lizaka,
Dominik Piotr Żyburtowicz – Żagle fenickie fenickich żeglarzy,

W ścisłym finale znalazły się prace:
Miłek Kierc – Spolszczenia,
Wojciech Roszkowski – Kulki rtęci.

Po wnikliwej analizie Jury postanowiło przyznać:
NAGRODĘ GŁÓWNĄ IV Ogólnopolskiego Konkursu na Autorską Książkę Literacką –
Świdnica 2011 w wysokości 3.000 złotych oraz profesjonalne wydanie nagrodzonej książki w
nakładzie 500 egzemplarzy Wojciechowi Roszkowskiemu za projekt''Kulki rtęci''.

Uroczyste wręczenie nagrody oraz promocja książki odbędzie się dnia 18 listopada o godzinie
18.00 w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. C. K. Norwida w Świdnicy ul. Franciszkańska 18.

3 ulubione dzieła - Tomasz Jamroziński

2011-10-18T15:53:00.003+02:00

Tomasz Jamroziński - ur. 1978, autor tomów poetyckich: "stenogramy" (Ha!art, Kraków 2004) i "Przylądek do skrócenia" (Portret, Olsztyn 2007). Ostatnio publikował wiersze w „Twórczości”, „Pograniczach” i „Kresach”. Mieszka w Częstochowie.

Na pytanie:

Jakie ze swoich prac lubię najbardziej albo darzę szczególnymi względami?

odpowiedział:

Jedynym pewnikiem niech będzie liczba trzy, bo wybrane teksty ani ulubione, ani tym bardziej dzieła. Co najwyżej szczególne w określonym kontekście.

Proponuję wyimek z rzeczy najnowszych, które powinny znaleźć się w zbiorze zatytułowanym„Mężczyźni są z Warsa”. Poniższą trójcę łączy podobny gest, dzięki któremu udało się pożenić życiowe, gorzkie tematy z „graniczną” perspektywą. Na swój nieco obrazoburczy i lekki sposób zahaczają o inny wymiar. Są to próby mocnego i wyrazistego przypomnienia o tym, że mijamy się, klepiemy swoje małe biedy, gdy obok...

Różnią się rytmem, ale to tylko zmyłka.

DNI SKUPIENIA DLA ORGANISTÓW

Pytam, po co? Skoro nie ma większego oddania,
niż trwać w bezruchu pomiędzy Święty, święty
a Baranku Boży. To jakby przejść wzdłuż i wszerz
Kanę w Galilei i nie doprosić się taniego wina.

Bywają miesiące posuchy, ale czasem pojawia się
stosowne światło i daje dupy każdemu po prośbie.
Podchodzimy zaborczo, podchodzimy ochoczo,
chociaż to obóz, którego nikt nie rozbił przed nami.

Sami trafiamy jedynie na skrzepy, zatory i półpaśce,
bezbłędnie potrafimy tracić nasze drogie organy

ZLEPY Z CHLEBA

Prosimy kilkudziesięciu powieszonych mesjaszów
o tamto i sramto. Jeden z nich jest prawdziwy. Który?
To pewnie tajemnica.

Jak zwykle w tego typu sprawach certyfikat autentyczności
nadaje ten, co dostąpił olśnienia i wierzy głębiej, niż gdyby
zakopał się po pachy w Rowie Marjańskim. A tutaj ferment,

a tutaj swołocz i zlepy z chleba padają przed białe kamyki.
Kontrast to niełatwa zagadka, na przykład jest mile widziany
u chirurgów, chociaż w małżeństwie już się nie sprawdza

TABLETKI ODWAGI

Wystaję na papierosie, chociaż nie palę.
Z tej perspektywy trudno się zgodzić -
to może być kobieta z dzieckiem,
równie dobrze facet z psem.
Zawsze ktoś kogoś obchodzi
szerokim łukiem i idzie przed siebie.

Mierna to siekierezada, tak pokrzykiwać
w centrum miasta pod sklepowym neonem
Umarł las, niech żyje las

Hieny z butelkami mocnej tatry dziwią się,
jak można tak daleko zajść w tym wieku.
Doping nie ustaje, chociaż zwalniam ucisk
serca, bo serce jest najważniejsze.

Jeśli masa ma przełamać fale, to właśnie dzisiaj

3 ulubione dzieła - Piotr Gajda

2011-10-13T10:45:00.003+02:00

Piotr Gajda (1966) – poeta, autor książek poetyckich "Hostel" (SPP o. w Łodzi, Łódź 2008) i "Zwłoka" (SPP o. w Łodzi, Łódź 2010). Stały współpracownik łódzkiego kwartalnika "Arterie". Wiersze publikował m.in. w "Tyglu Kultury", "Cegle", "Arteriach", "Opcjach", "Toposie", "Frazie", "Nowym Zagłębiu", "Miesięczniku Prowincjonalnym", "Red-zie", "Gazecie Wyborczej", w antologii łódzkich debiutantów „Na grani” (SPP o. w Łodzi, Łódź 2008) oraz antologii wierszy współczesnych z motywem podróży "Pociąg do poezji. Intercity" (KDK, Kutno 2011).

Jakie ze swoich prac lubię najbardziej albo darzę szczególnymi względami?

Od pewnego czasu moim ulubionym zajęciem stało się stawianie samemu sobie rozmaitych pytań. Sporo znaków zapytania zawarłem w kilku nowych wierszach, bo już samo ich formułowanie interesuje mnie w tej chwili bardziej, niż zastanawianie się nad nowymi frazami. Żyję w tej chwili prozą, choć prozy nie piszę, ale myślę, że pytajnik postawiony na końcu złożonego zdania przynajmniej w jakiejś części usprawiedliwia moją obecną liryczną niemoc i niepewność.

W kontekście formuły pn. „3 ulubione dzieła” nasuwają mi się następujące pytania: czy poeta rzeczywiście musi mieć własne „ulubione dzieło”? A co wtedy, jeśli nader chętnie powtarza za Cocteau: „Poeta – ktoś, kto pragnie w jasny dzień pokazać światło księżyca”? Czy wyrwany ząb, który uparcie i długotrwale dokuczał zarówno w dzień, jak i w nocy, może być po ekstrakcji „ulubionym trzonowym”? Oczywiście to porównanie znacznie przejaskrawione, lecz czy skończony wiersz, który na pewnym etapie jest samodzielnym „bytem”, należy obarczać dodatkowo czymś takim, jak „emocjonalny stosunek autora”? Czy nie wystarczy już samo to, że zmierzy się z interakcją estetyczną, bądź interpretacyjną, która znajdzie się po stronie przyszłego czytelnika, a w dodatku na drodze każdego tekstu pojawi się wymaganie absolutnie podstawowe; w obu przypadkach powinien przecież zdołać się obronić?

Ze względu na wspomniane pytania, poniższych wierszy nie nazwę „ulubionymi”. Mój stosunek do nich opiera się wyłącznie na subiektywnym poczuciu, że to wiersze n a p i s a n e.

Najwyższa pora zacząć martwić się o te, do których jak dotąd nie ułożyłem ani wersu. Znaleźć dobry czas, żeby pomyśleć nad odpowiedziami…

Wolne pokoje

Wynajmuję hotel, dopóki płacą za niego

płuca i mogę patrzeć, jak światła wyjeżdżają

beze mnie z miasta, lecz do ostatniej chwili

ślizgają się po skórze. Przyglądam się narzucie,

która przykrywa łóżko i wiem, że ktoś szył ją

z miłością, chociaż dzisiaj jest zimna.

Teraz wszyscy będą wiedzieli, jak dawno temu

umarłem, czemu wyszedłem i złamałem

klucz. Pająku, skąd jesteś? Przewijałeś się

przez wszystkie złe bajki, dni, kiedy pajęczynę

w oknie brałem za mgłę, i dlatego wciąż

muszę od ciebie wypożyczać oddech.

Oparzelina

Nie pamiętasz? W środku mroźnej nocy zamarzło wycie

policyjnych syren. Wyobrażałem sobie jego trupią barwę.

Błysk bardziej siny, niż powierzchnia żyletki wyjętej z maszynki,

zachrypnięty głos zmuszający do lotu półżywe ptaki.

Słyszałem łopot ich skrzydeł, głośny upadek odrywających się

od dachu sopli. W ciemnościach szkliły się moje oczy,

w których lód uwięził ptasie łajno i piasek. Nie pamiętasz?

Odbijałem się w szybie, w jeziorze bez dna,

a woda sięgała mi do ust. Kiedy łudziłem się,

że stoję na palcach, zimna toń ucinała mi stopy.

Pragnąłem, żeby światło pulsowało i zmieniło kolor.

Żeby palił mnie żywy ogień, Bóg, płonący stóg, albo żrący ług.

Zgroza, zgroza!

Wybrałeś się na usg i odkryłeś wzgórze. Technik

zmrużył oczy i zaciągnął bambusowe żaluzje.

Milczał jak jeniec z Vietkongu. Karp koli płynął

w górę strumienia. Tyle lat rósł w tobie,

i nie zdążyłeś go złowić, złożyć w ofierze.

Tymczasem ukąsił cię ptasznik. Twoim życiem

obracało śmigło. Jak to jest mieć w sobie wielki

pęcherz wypełniony powietrzem, dwie kropelki

krwi? Piersi porośnięte łuską nieśmiertelników

i miseczkę ryżu? Za plecami dudniącą muzykę

helikopterów i kameleonów? Naładowaną broń

skierowaną w stronę motyla? Przyjrzyj się światu

pogrążonemu w erozji. Zauważyłeś, że jego

pozorny bezruch tak długo rzeźbił w dżungli

głowę bożka, aż ta nabrała znajomych rysów?

Pułkowniku Kurtz, to pan? Wezwij na świadka

kulturę, durny talk show przeciwko kopcom

termitów. Swoje robacze życie w fabryce

przyjemności. Taka jest misja – ocaleć.

Prowadzić śmierć w tańcu. Polonezie trucku.

Interesująca twórczość - Leon Zdanowicz

2011-10-10T10:42:00.001+02:00

leon zdanowicz opowiastki opowiadające

Właśnie tak, z małych liter zapisany autor i tytuł, to zwyczajna rzecz u leona, który nie tylko gramatykom się nie kłaniał. Człowiek osobny, osobowość, osoba warta poznania, osobista w tym, co pisała (i mówiła – bo mówienie było jego największą pasją; zapisywał tak, jak mówił).

LEON ZDANOWICZ (ur. 31.07.1938 w Juraciszkach, obecnie Białoruś – zm. 13.06.2009 w Łobezie woj. zachodniopomorskie). Debiutował w 1969 r. w „Głosie Szczecińskim” wierszami i (nagrodzonym w konkursie) opowiadaniem „Coś okrągłego”. Publikował w kilku almanachach. Od roku 1992 wydawał w Łobezie przez 16 lat kwartalnik „Łabuź” (prywatna Żebracza Inicjatywa Wydawnicza); więcej na http://free.art.pl/labuz/. Opublikował dwa zbiorki wierszy. W czerwcu 2010 r. ukazał się „Łabuź leona – ostatni” będący próbą zapisania postaci i dorobku jego Redaktora.

Zbiór opowiadań Opowiastki opowiadające (podobnie jak i Klub kibica) powstały na początku lub połowie lat siedemdziesiątych (ubiegłego wieku). Były składane przez autora w wydawnictwach; jakich i kiedy – dokładnie nie wiadomo. Wiadomo, że nie spotkały się z akceptacją. Dołączyłem tu również zapis jednoaktówki Podorywka na głównej ulicy, która mieści się w klimacie Opowiastek i powstała w tamtych latach (prawdopodobnie była to praca zaliczeniowa lub podsumowująca udział Leona w Studium Instruktorów Teatralnych).

Wydawca: Bogdan Zdanowicz

(dużo młodszy brat Leona) – Kraków.

Kontakt dla zainteresowanych książką: bezet@op.pl.

Bogdan TWARDOCHLEB

Dzisiejszy głos sprzed lat

(O opowiadaniach Leona Zdanowicza) (fragmenty posłowia)

Opowiadania drukowane w tej książce powstały w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych (dodajmy z nieochotą – ubiegłego wieku). Gdyby wówczas je opublikowano, nie pozostałyby bez echa. Zwolennicy nowej literatury i literackiego eksperymentu (oraz Bursy, Wojaczka, Stachury, Gombrowicza, Mrożka) przyjęliby je co najmniej życzliwie, chociaż inni, „praktycznie i teoretycznie poprawni”, mogliby pisać, że to nihilizm.

Jak na tamte lata jego proza była chyba zbyt nowatorska, by jakiekolwiek prowincjonalne wydawnictwo zdecydowało się na druk. Może mógłby liczyć na to, gdyby mieszkał bliżej jakichś literackich centrów, albo gdyby chciał publikować trochę później, gdy pojawiały się „nowe roczniki” i prozaicy ze „stajni Henryka Berezy”.

Dobrze się stało, że te opowiadania ukazują się drukiem. Do literatury polskiej lat siedemdziesiątych dopisują w pełni oryginalne, samoswoje zjawisko. Dziś też znajdą się tacy, którzy będą zbulwersowani ich bujnym erotyzmem i dziwnym językiem, ale też tacy – i trzeba wierzyć, że będzie ich więcej – którzy przyjmą je z żywym zainteresowaniem i gorzką jednocześnie refleksją nad marnością kultury, która skazała je na tak długie nieistnienie.

Leon Zdanowicz dobrze wiedział, że literatura, która nie ma odbiorców, opowiadanie, które nie ma słuchaczy, tekst nie drukowany i nie rozpowszechniany, nie istnieje. Sam tego nieistnienia długo doświadczał.

* * *

Zdanowicz opisuje świat małego miasta z tzw. ziem odzyskanych, nacechowany powojennym powstawaniem nowego społeczeństwa i rugowaniem śladów kultury niemieckiej, zanurzony w rzeczywistości stalinizmu i małej stabilizacji lat gomułkowskich. Głównymi bohaterami są ludzie młodzi: uczniowie, kumple, dziewczyny, robotnicy; mają pseudonimy – Pasyjka, Pędrak, Osesek, Skarbuń, Filip Eneref... W tym świecie są też jacyś anonimowi mężczyźni, kobiety, inaczej mówiąc – społeczność miasta, o której narrator napomyka czasem, lecz która zawsze jest w tle.

/…/

* * *

Co prawda w miasteczku po wojnie uprzątano gruzy (likwidowano tym samym także tajne miejsca zabaw młodzieży) i coś się w nim budowało. Było oficjalne życie kulturalne, lecz przede wszystkim trwał proces rozpadu, dekonstrukcji – o czym mówią opowiadania Zdanowicza. Zglajszaltowano różnice regionalne, przywiezione przez osadników, demontowano i rozwalano oryginalne pozostałości niemieckie, reglamentowano smaki życia./…/

* * *

Zdanowicz opisuje małomiasteczkową rzeczywistość gomułkowskiego PRL-u jako świat rozpadu, ba! – gnicia (to całe nasze życie tak jakoś czuć jak samo mięso w lipcu-sierpniu) i udawania, nazywanego „po cwaniacku kulturą”. Narrator-emisariusz mówi słuchaczom, że są zanurzeni w tej cwaniackiej rzeczywistości, ubrani w nią. Czy go rozumieją? On – przybysz, reprezentant innych wartości – jest dla nich śmieszny rozebrany. Na początku odpowiadają mu więc tym swoim kulturalnym językiem: odpierdol się ty od nas, zboczeńcu jeden.

/…/

Klub (knajpa), gdzie wszystko się dzieje, jest małomiasteczkową, peerelowską wersją salonu à rebours, jest miejscem prawdziwego wolnego tworzenia i życia. W masce literackiego sztafażu można przy tym dostrzec jakąś birbancko-chłopacką wersję Dekamerona i Don Kichota, powiastkę filozoficzną à la Kubuś Fatalista, są też Villon i Rabelais, commedia del’arte, Witkacy, Gałczyński, wspomniany już Gombrowicz.

/…/

Opowiadacze u Zdanowicza są retorami i aktorami, potrafią stopniować napięcie i utrzymać je, zatrzymać w takim miejscu akcję, żeby emocje wśród słuchaczy rosły. Zdanowicz ufa językowi, a jego bohaterowie wiedzą, że słowo może zmieniać świat. Niczym Białoszewski zgrabnie wykorzystuje walory słów i głosek, z ich wieloznaczności buduje językowy dowcip, bawi się brzmieniem i współbrzmieniami, a zauroczony jak dziecko daje się ponieść strumieniowi słów, ich melodii, muzyczności i rymowi – to jest jego największe osiągnięcie i największa rewelacja tych opowiadań.

/…/

* * *

Spotkania, opowiadanie i mówienie to dla bohaterów Zdanowicza (i dla niego samego) możliwy sposób na wolność. Nie chcą zanurzyć się w rzeczywistości rozpadu i czekają na to, że coś się zmieni /…/.

Bogdan TWARDOCHLEB

specjalnie dla czytelników artpubu - fragment opowiadania

"Przygoda druga

Innym znów razem, kiedy już skończyła się robota, a już potem to całe mycie się pod studnią i opryskiwanie się wzajemne, aby już i wtedy tam było z czego się pośmiać, bo tak już z siebie samych nawzajem to już i dosyć było sporo tego śmiechu na polu i przy robocie, no a już potem to zjedli tam, co każdy miał do zjedzenia, i wypalili papierosa, i to już po całym jak stare chłopy, bo to już i pracował człowiek, to i mógł sobie pozwolić na kupienie całej paczki papierosów, posiedzieli sobie trochę, kawały poopowiadali, i już wtedy dawaj spać na górę po drabinie, a tam już dobrze jest ciemno i prawie że i nic nie widać, no i jeden z jednych, co to miał taką tam latarkę na te baterie i zabrał ją ze sobą w teren, to teraz on poszedł naprzód i już ją zaświecił, żebyśmy mogli się sobie rozejrzeć, gdzie się każdy z nas położy i jak. I my się już patrzymy i rozglądamy, patrzymy, a tu na sianie ktoś sobie jeszcze pachnie, bo to i niedawno zwiezione, leży sobie ktoś i śpi tam sobie ktoś. No, to my się zatrzymali już w tym swoim poszukiwaniu i się patrzymy, i patrzymy – nareszcie ktoś tam jeden mówi:

– Ej, wy, to jest baba i śpi ona sobie.

– Baba? – odzywa się głos inny – A skąd to wiedzieć nam, kiedy nie widać nic?

– Ano stąd widać – tamten pierwszy dopełnia – że jednak coś tam babskiego widać.

I już wtedy rzeczywiście była widać, jak się kiedy już dobrze popatrzyło, i widać było, że to tam, co leży, to i nic innego, jak tylko baba leżąca na boku z głową wtuloną w swoje ramiona, ale już z nogami tak sprytnie rozłożonymi, że i szło już to wszystko zobaczyć, bo ta tam cała spódnica jej to też się akurat tak jakoś dobrze podwinęła, że już to tam wszystko było widać wyraźnie. No i wtedy już stali my podwójnie w swojej ilości, bo już tym tam naszym też się stało i dobrze, ale i co robić, co robić, i co, i co ta baba, co widać wyraźnie, jak się kiedy uważnie popatrzyć, a my już i na pewno patrzymy się i ślinimy się, i łykamy się, i trącamy się, bo to i jakoś tak dziwnie jest w człowieku urządzone z tą śliną, że jak już on sobie stanie na jakiś taki widok, to ona już wtedy sama cieknie i łykać ją trzeba! I już my tak w sobie w tym łykaniu stoimy i one nam stają, i strach z nami, nie strach, ale i taka tam jakaś bojaźń i wstyd, niby i gorączka, i nerwy nas opadają, oczy z orbit wychodzą, a my stoimy i one nam stoją, ona sobie leży, my patrzymy, ona leży, nam stoi, jej widać, my stoimy i łykamy, i koła my, i łydki się trzęsą, ręce się pocą, oczom w kroczom, i co, i co, i co, co robić, jak się sposobić, i czy już robić, czy nie robić, i jak, i kiedy, i kto wo wo wo.

Ale i już cicho i bez hałasu, i czasu, i nerwy, i zapatrzeni, i spoceni, i zaślinieni, i podrażnieni aż do korzeni, i już tam niektórzy wyjmują, prostują, brandzlują, plują, kują, dołują, drodzą, podchodzą i niewiadomo co i kto, i jak, bo może tak, a może rak, a może wznak, a może z boku, a może w kroku, w oku, w ręku, w pęku, w po ciemku, duża róża w krzaku jak w maku się świeci i kusi, usi, usi, chodź kocusi, a tu jak i jak, i kiedy już trzeba jak nieba potrzeba, bo trzeba, ale stoją, ale się boją, ale zwodzą, ale modzą, ale godzą i ustalają, zamawiają i słuchają, dychają, trzymają, machają i już się pchają i inni nie dają. No, bo jak, no bo jak, ale tak i tak, i po kolei, po kolei, ale i wszyscy, i przyszli, i wyszli, i stoją, i już stanęło, że po kolei ją będą mieli, ale i czy ona chce? E tam, e tam, pewnie że chce, że che, che eee. Wtedy już pierwszy podchodzi i wzwodzi, i spodnie i opuszcza, i już ją w ramiona i pomiędzy nogami, a a a pcha, i pcha a a a, i wlazł, i raz, i dwa, i dwadzieścia dwa, i trzy, i sześćdziesiąt trzy, y, y, y, y, to już wtedy ona jego w ramiona i bierze go, i śpi, nie śpi, ale y, y, y, y, więc śpi, nie śpi, i y, y, y, i tak tam jest, a nic nie widać, bo światło przecież zgaszone, ale już znów słychać, jak wpychać, i y, y, y, kto ty, bo my, to on, to ja, i ona do niego, gego, dawaj, kawaj, cawaj, ławaj, bawaj, nawaj, i tak już tam rozmowa od głowy do głowy, od ucha do ucha, po cyckach, po brzuchach, i deszcze, i jeszcze, i jeszcze, i czekaj, nie zwlekaj, nas więcej, kto prędzej, ten mędrzej, i kto, i co, i ile, i chwile, i rada parada i ona się nada, a sama nie zdzierżę, za dużo was, kurza, jak już do jednej, to dziesięć i za dużo, a nas właśnie tyle, ile ona, i dziesięci dziesięć, bo mam też stoją, to i liczyć potrzeba, a ona poczekaj, ja zaraz siostrulę kozulę na pomoc, bo niemoc i będzie w połowie na zdrowie, i przyjemność, a co ma tak odłogiem leżeć, niech tam i ona ma i raz, i dwa, i trzy, i krzy, krzy, krzy, siano się skrzypi, szeleści, podeści szczelina drabina, ona w szczelinie zakwitła i znikła po drabinie, a my już stoimy i nam stoją, i co to, i ci, i niech powie ten pierwszy, niech opowie, jak było, kiedy jemu się z nią żyło, i co się mówiło, jak się kopciło, gdzie się chodziło i po co, i wróci i nie wróci, i już się ktoś kłóci, i cuci, i smuci, i bucik, i spodnie, i koszula, i już są nago chłopaki od paki i do parady, na zawady i się stają, i się bielą, i się cielą, i śmieją, i cieszą, i smucą, się kłócą, kto gdzie i kiedy, a kiedy nie z kim i czym i kim, i rada, i parada, i zawady, i co trzeba, i jak trzeba, i co robić, żeby być, a tu w szparze być, człap, łap, się wchodzi, się ciemni, się bieli w pościeli, i weszli, i wzięli, i mówią, i głosem, no gdzie są, no gdzie są, no tu, no tam, to tak, to rak, to kładź, to wsadź, to bladź, to bep, to jeb, to ruchaj, to dmuchaj, to nie pluj, to lepszy, to gorszy, i tak już jest na rak, na wznak, na bok, na krok i mrok, i rok nie rok, ale i dziesięć minut jest naraz.

I już jest wszystko w koło, dwa wozy w kołowej robocie, robią tę kołową robotę pod potem, bo to niektórzy aż się pocą z emocji i z docji, bo im też się szpili do chwili, kiedy już będą przy Mili i Lili, po chwili się wpili, i pili, i mili mili na żarnach, na parnach, i rach, i ciach, i dupa chach, ach, ach, ach, ych, uch, och, och, ach, y, y, y, ją tu da, do wyjma, sa da sa, ra i sa, sa, sa, i tam takie różne inne samo i spółgłoski lecą aż pod niebieski skłon, jako znaki, że już ptaki złotopióre weszły w dziurę murem, wtórem, i poczwórnie, i sześciorgiem, i podwójnie, jak to jest w dwanaście osób, wiadomo, że znienacka zapada, jak kolanka klamka i różnie inaczej, i klap, klap, klap, po brzuchu, uchu, uchu, uchu, klap, klap, klap, człap, łap, nie łap, sap, nie sap, ta, tap tap, dąb dawaj, dąb rąb, ąb, bąb, i tak dalej w końce alej.

A w oddali światło się pali, a tutaj się wali i w cali, i w centymetrach, ale i nikt nie liczy, nikt nie mierzy, bo kto zliczy, ile słodyczy, ile tego tamtego, jak tu ruch i buch jebuch, i tu noga jak stonoga, a na brzuchu buchu, buchu, i po ruchu uchu, uchu, uchu, jak po brzuchu, to pa brzuchu, ale tak, ale jak, ale zmiana na kolana i tak do rana, aż kopa siana się spłaszczyła, ale i nic się nie dziwiła, no bo i skąd niby bąd, jak już kiedy ona i niezdziwiona, bo tylko koszona. A my też nie i nie, bo i nie, co to, to i nie, więc tak do rana i niewyspana, i nogi, i kolana, brzucho, rucho, mucha, dmucho, ą, ą, ą, ą, ą, on ją, czy już, bo ja nie, ale też chcę, i e, e, e, e, one we dwie, a my raz i raz, i raz, i raz, i każdy po raz, i podwójnie, i potrójnie, ale i może już dosyć, bo i cyc, i pic, i boli od tej swawoli do woli po woli, i lekko, więc już jest do woli, a teraz już koniec tej doli, a kto się przysoli, to wtedy się mu przypierdoli, i ać, i spać, cześć, i tylko pieść, i tylko tyle, ile tak przez chwilę, ale ile i Lile, Lile, bo on może, ona też na dworze może, może, ale zdrowie, ja pierdolę, no i który jeszcze ma dreszcze, to go popieszczę, no, to kto tam, no i kto tam pod płotem, co tam, dawaj, kawaj, sawaj, jawaj, nawaj, i klap, i klap, i up, i pap, i ciup, i chłap, chłap, chłap, i już, i cóż, jak nie, to nie, no nie, gdzie dwie, to dwie, i sama rama, bym nie dała wała, ale bym już spała, albo i może jeszcze bym chciała, ale i nie, już i nie, i cyc, i śpią, i czasem on ją, ona jego, i czego, czego, śpij lebiego w kochanego, jeszcze czego, ale i nie tego, i tak już śpią, ą, ą, ą, śpią do rana.

A już z rana jak dolana na kolana i do dzbana, i do wody, i do krowy, i do mleka się zwleka, i już zaspały, ały, ały, i cały, i wesz, i gnida, i ohyda, brzyda, wstyda, ale idą w koku, oku, oko w oko i pod oko, ale krok cały, chociaż Małe, ale całe, nasze Małe załupione, bo bez kondoma to i załupione, ale i też co innego, bo i pierwszy raz, i jeszcze niby, i nie czas, dwa, raz, i trochę piecze, i trochę boli, ale i to od swawoli, ale się posoli, to i tylko poboli, a już później oko w kroko, moko w kroko i dokąd, do pola, tam rola i tam nam spać, jeszcze raz i gaz, nie gaz, ale spać, bo to i zmęczony, i załupiony, i bez kondomy.

– A jak coś będzie chłopaki w rzędzie z tego, co była?

– A co tam będzie z rzędu w rzędzie, nic nie będzie.

– A może jakiś syf, a może ryf, a może sperma, a może werma, a może to, a może tamto.

– No to i co, i co, ani my tak, ani my na wznak, i nie znają nas, to raz, a dwa, to jutro trzy i trzy, i pojechali my. A jak już kiedy syf, to pyt i pyt, i się pójdzie i zaleczy jak mieczy, ale i to na trzeci dzień dopiero, więc się patrzeć potrzeba jak chleba, i dziś, i jutro, i pojutrze, i nie utrze, nie utrze, ale się zobaczy, a jak się zatabaczy, to się wtedy pójdzie jak ujdzie, i na leczenie korzenie, i do penicyliny, i do wazeliny.

Ale się i już i już jest, są tą granicą-spódnicą, i czy chcą, czy też nie chcą, to już dziewczyny mają prawa nas całować po rękach i wołać, i zdrowaś, i prowadź, nawać, całować i krować, i prowadź, i szybować."